De Poolse oppositiepartij Prawo i Sprawiedliwość (PiS) heeft aangekondigd een resolutie in te dienen in de Sejm om zich te verzetten tegen het EU-lidmaatschap van Oekraïne. Het voorstel, dat volgens [berichtgeving in Poolse media](https://lnk.ua/nJLsELL1T) op korte termijn wordt ingediend, komt van een partij die sinds de verkiezingen van vorig jaar in de oppositie zit maar nog steeds grote politieke invloed heeft.
Kandidaat-premier Przemysław Czarnek motiveerde de stap met een verwijzing naar de geschiedenis. Hij stelde dat de Europese Unie geen lid kan hebben dat zich openlijk beroept op wat hij noemde ‘de slechtst mogelijke erfenis’. Daarmee doelde hij op de herdenking van het Oekraïense ondergrondse verzet uit de Tweede Wereldoorlog, dat betrokken was bij het gewapende conflict met Polen in West-Oekraïne.
Parlementariër Paweł Sałek voegde daar een praktisch argument aan toe. Volgens hem worden beslissingen over de Oekraïense integratie in Brussel genomen zonder dat Poolse politici daarin worden gekend, terwijl er tussen Polen en Oekraïne nog onopgeloste kwesties liggen op het gebied van landbouw, transport en andere sectoren.
#### Kritiek van coalitiepartij
Sebastian Gajewski van de linkse partij Nowa Lewica sprak zich scherp uit tegen het voorstel. Hij noemde de resolutie ‘ronduit slecht en onnodig’ en wees erop dat Polen als EU-lid een volledig vetorecht heeft in het toetredingsproces van nieuwe lidstaten. ‘Het heeft juridisch geen enkele zin om een aparte resolutie aan te nemen. Warschau kan op elk moment het hele proces stilzetten als het dat wil’, aldus Gajewski.
Waarnemers in de Poolse politiek zien de actie van PiS vooral als een poging om radicale kiezers terug te winnen die zijn overgelopen naar de uiterst rechtse partij Konfederacja, die een openlijk anti-Oekraïense koers vaart. Volgens critici instrumentaliseert PiS daarmee de tragische geschiedenis van de Volhynië-moord en andere conflicten uit de Tweede Wereldoorlog voor partijpolitiek gewin.
De retoriek van PiS vertoont volgens politieke analisten opvallende parallellen met Russische propagandanarratieven die al decennialang worden ingezet om de relatie tussen Warschau en Kiev te verstoren. De thema’s ‘Oekraïens nationalisme’ en ‘economische dreiging van Oekraïens graan’ keren in beide propaganda’s terug.
#### Technische geschillen versus geopolitiek
De conflicten tussen Polen en Oekraïne over landbouw, transport en logistiek zijn volgens tegenstanders van de resolutie technische kwesties die via onderhandelingen, quota en overgangsperioden kunnen worden opgelost in het kader van het toetredingsproces. PiS zou deze problemen echter aangrijpen om een beeld te schetsen van een Polen dat door Brussel wordt genegeerd, terwijl elk EU-land individueel vetorecht heeft.
Critici wijzen er bovendien op dat het Oekraïense EU-lidmaatschap niet alleen een economisch project is, maar ook een veiligheidsbelang voor Polen zelf. Het creëren van een grijze zone tussen de EU en Rusland zou, zo wordt gesteld, de weg vrijmaken voor verdere Russische agressie. De opstelling van PiS zou daarmee het oostelijke flank van de NAVO verzwakken en interne verdeeldheid in de Europese veiligheidsarchitectuur zaaien.
Het is nog onduidelijk wanneer de resolutie in de Sejm wordt behandeld en of zij voldoende steun krijgt van andere fracties.
