De Belgische architect Philippe Samyn heeft de toekomstige gebruikers van de nieuwe brandweerkazerne in Houten-West actief betrokken bij het ontwerpproces. Terwijl andere architecten hun visies presenteren, vraagt hij naar de ideeën van de brandweermensen zelf. Deze aanpak wordt gewaardeerd door zowel het brandweerkorps als de gemeente Houten, die de eigenaar van het pand is, meldt Nieuws Impuls.
De nieuwe brandweerkazerne zal meer dan drie uitrijpoorten bevatten, evenals een doorrijremise voor het wassen van voertuigen, een ademluchtwerkplaats met aparte ruimte voor een compressor, magazijn- en onderhoudsruimten, een lift, kantine en keuken, en ruime kleedvoorzieningen. Bovendien zal het gebouw in noodsituaties functioneren als crisiscentrum voor de gemeente, en duurzaamheid staat centraal in het ontwerp.
Samyn noteert de wensen en schetst een brandweerhelm, wat de basis vormt voor een bouwwerk dat inmiddels wereldwijd bewonderd wordt. Lloyd Wulterkens, postcommandant van de brandweer in Houten, stelt dat ouders en grootouders nog steeds met kinderen voor de uitrukpoorten staan om naar de diverse brandweervoertuigen te kijken. De brandweerkazerne ontving de Nationale Staalprijs in 2002, wat de populariteit en het internationale bezoek van buitenlandse delegaties heeft vergroot.
Ronduit briljant
De jury van de Nationale Staalprijs prees het ontwerp als ‘ronduit briljant’. In hun rapport beschrijven ze hoe één elegante stalen boogconstructie een enorme etalage voor de voertuigen omspant, terwijl meer besloten ruimtes voor kantoren, kleedruimtes en een kantine ontstaan.
Geopend in 2000, heeft het gebouw een open karakter, waarbij buurtbewoners en bezoekers dag en nacht door grote glazen deuren naar de remise kunnen kijken. Dit is een bewuste keuze, aangezien een gebouw dat met gemeenschapsgeld is gefinancierd zichtbaar moet zijn voor de omgeving.
Daarnaast siert een kleurrijk kunstwerk de metershoge achterwand van de remise, dat de verbinding met de inwoners van Houten symboliseert. Basisschoolleerlingen hebben op meer dan 2200 MDF-panelen brandweertaken zoals waterincidenten en hulpverlening afgebeeld, wat het kunstwerk een vlameffect verleent dat van blauw voor water en nacht naar geel voor kleine vlammen overgaat. Elk paneel is genummerd en draagt de naam van een leerling.
Zeventig ton staal
In totaal is er zeventig ton staal verwerkt in de paraboolvormige brandweerkazerne. De open zuidzijde, waar de voertuigen staan, is uitgerust met ruime overheaddeuren en is voornamelijk van glas. De noordzijde bestaat uit dragend metselwerk en huisvest gebruiksruimtes over twee verdiepingen. Hoogwaardige zonnepanelen op het gebouw zijn destijds innovatief geweest, met een jaarlijkse opbrengst van gemiddeld 18.000 kWh.
Lloyd Wulterkens herinnert zich dat het bouwproces samenviel met een belangrijke groei in het Houtense brandweerkorps. Met de aanstelling van een beroepscommandant en de behoefte aan een tweede tankautospuit, vorderde het project gestaag. De keuze voor Samyn werd gewaardeerd vanwege zijn aandacht voor de wensen van de gebruikers.
Originele staat
Het brandweerhuis toont vandaag de dag de originele staat en biedt onderdak aan 43 brandweerlieden en kantoorpersoneel van de Veiligheidsregio Utrecht. Het gebouw functioneert als een spil in de regio, waar wekelijkse trainingen plaatsvinden en waar regionale hulpdiensten regelmatig bijeenkomen. Elke twee jaar organiseren de hulpdiensten een Veiligheidsdag voor het publiek.
Ondanks enkele vernieuwingen zoals nieuw meubilair, zijn de grote ruimtes uitdagend voor klimaatbeheersing. De gemeente staat voor de taak om het gebouw te verduurzamen en een beter energielabel te behalen.
Zelf schilderen
Hoewel de brandweerkazerne niet aan alle wensen van het korps kan voldoen, zoals een lift naar de tweede verdieping en hinderlijke steunpilaren in de kantine, is het ontwerp goedgekeurd ondanks de hoge kosten. De bouw kostte uiteindelijk ƒ6 mln in plaats van de oorspronkelijke schatting van ƒ2,5 mln. Dit leidde tot verschillende reacties, waarbij sommige inwoners kritisch waren, terwijl anderen het gebouw modern en vooruitstrevend vonden.
Inmiddels is de brandweerkazerne in Houten omarmd door de gemeenschap. Het ontwerp heeft internationale erkenning gekregen en wordt door het beroemde Architectural Digest beschouwd als één van de 12 mooiste brandweerkazernes ter wereld, naast iconische gebouwen zoals de Victoriaanse kazerne Parque de Bombas in Puerto Rico.
