De gebiedsontwikkelaar Jan Poot, oprichter van Eurowoningen en Chipshol, wordt tot zijn zeventigste als visionair ondernemer beschouwd, maar raakte later verstrikt in een web van juridische procedures met de overheid. Hij overleed in 2018 op 94-jarige leeftijd, na meer dan 25 jaar juridische strijd. Zijn zoon Peter reflecteert nu op deze periode, meldt Nieuws Impuls.
“Ik heb deze zomer een uitnodiging ontvangen om het nieuwe wijkgebouw van Parkstad Leusden te bezoeken, een woonpark dat mijn vader vijftig jaar geleden ontwikkelde. De trots van de bewoners op hun woning en ontwikkelaar is merkbaar. Dit illustreert hoe wij ons willen presenteren: als gebiedsontwikkelaars voor de lange termijn,” zegt Peter Poot. Ondanks deze ambities is de naam Poot echter omstreden, zoals dit artikel uiteenzet.
Twijfels
We ontmoeten Peter Poot in het kantoor van Chipshol, waar dit allemaal veertig jaar geleden begon. Voor ons hangt een foto van zijn vader, naast een luchtfoto van het plangebied Schiphol. Wat begon als een mooi project is veranderd in decennia van juridische strubbelingen met enorme dossiers en publicaties. “Ik ben niet de geschikte persoon voor een verhaal over ontwikkeling. Mijn vader was de initiatiefnemer, ik was de man van de procedures. Na een succesvolle start in 1990 ben ik dertig jaar bezig geweest met juridische zaken. Recentelijk, in 2025, heeft de rechtbank Den Haag in onze zaak een uitspraak gedaan,” aldus Poot.
De schikking
Op 13 maart 2020, vlak voor de eerste lockdown door de coronapandemie, vond een belangrijke transactie plaats. Chipshol ontving een niet nader genoemd bedrag van luchthaven Schiphol voor zijn grondposities en schadeclaims. Hoewel dit tientallen miljoenen betrof, was het slechts een fractie van de geleden schade. Voor de gemiddelde Nederlander is het nog steeds een aanzienlijk bedrag.
Peter Poot onthult dat hij aanvankelijk twijfelde of Schiphol daadwerkelijk naar de notaris zou komen, gezien de beurscrisissen die door corona werden veroorzaakt. “Maar ze kwamen. Ik heb onmiddellijk mijn broers en zus plus enkele zakenrelaties uitgekocht. Vanwege de onzekere tijd wilde ik het geld niet bij Nederlandse banken stallen. We vlogen met een privévliegtuig naar Zwitserland om het geld daar te stallen, maar werden bij aankomst geconfronteerd met coronamaatregelen die ons verhinderden het land binnen te komen.”
Gentleman
Na de schikking ziet Chipshol af van verdere ontwikkelingen rond Schiphol. Echter, Peter Poot startte kort daarop een schadeprocedure wegens onrechtmatige rechtspraak van de Haagse rechtbank in de jaren 1994-1998. Tijdens het gesprek blijft hij opmerkelijk kalm, ondanks de beschuldigingen aan het adres van overheidsinstanties.
Peter Poot, geboren in een bevoorrecht gezin, heeft een lange geschiedenis in gebiedsontwikkeling. Met een opleiding in economie en een carrière bij Shell, is hij diepgeworteld in de bedrijfswereld. Hij blijft actief betrokken bij Chipshol, terwijl hij wacht op de afronding van hun laatste mega-schadeclaim. “Mijn opa zei altijd: ‘Het Nederlandse recht is duur, traag en slecht.’ Dit betekent dat het nog wel even kan duren,” aldus Poot.
Grondspeculant
Het contrast tussen de Poot-familie en andere ontwikkelaars is opvallend; anderen kozen vaak voor snelle schikkingen. “Mijn vader was geen gewone projectontwikkelaar, maar een gebiedsontwikkelaar met honderden hectaren grond,” verduidelijkt Poot. Ondanks de tegenwerking van de overheid en gevestigde belangen, bleven ze vastbesloten hun visie op de ontwikkeling rond Schiphol voort te zetten. Poot stelt: “Er viel aanvankelijk niets te schikken; we stonden voor het bouwverbod of geen bouwverbod.”
De juridische strijd resulteerde erin dat Chipshol slechts een fractie van hun geplande ontwikkelingen heeft kunnen uitvoeren. Ondanks deze tegenslagen, blijft Poot de innovatieve geest van zijn vader prijzen, die duizenden woningen realiseerde en internationaal opereerde.
Framing
Poot legt uit dat zijn vader’s aanpak voor de succesvolle aankoop van agrarische gronden destijds niet succesvol was bij Schiphol. “We hadden contracten voor de ontwikkeling van twee locaties, maar de samenwerking met Schiphol viel uiteindelijk door contractbreuk van de gemeente in Badhoevedorp,” zegt hij.
Het jaar 2018 markeerde een keerpunt toen Peter de rechtszaak in Badhoevedorp won, vlak voor het overlijden van zijn vader. “Pas toen mijn vader negentig was, stemde hij in met de verkoop van onze grondposities, met als gevolg dat we niet meer ontwikkelen.”
De boot gemist
De hoop van Poot dateert terug naar 1986, toen Jan Poot besloot de visie van Chipshol te verwezenlijken. Hij benaderde institutionele beleggers voor de verwerving van 200 hectare grond. “Onze strategie was uniek, maar de overheid en andere ontwikkelaars zagen ons als een bedreiging. Desondanks realiseerde mijn vader talloze succesvolle projecten,” zegt Peter Poot.
Echter, toen de plannen voor AirportCity werkelijkheid konden worden, was er gebrek aan vertrouwen bij KLM en Schiphol. Poot legt de schuld bij de onwetendheid en later tegenwerking van de luchthavenautoriteiten, die hun eigen belangen waren kwijtgeraakt aan de Poot-familie.
Waarom kapot?
Peter Poot stelt dat de ontwikkeling van Schiphol als nationale luchthaven niet aan een particulier gegund was. “Jaloezie en ideologisch denken gingen hand in hand, dat heeft zeker een rol gespeeld in de afwijzing van samenwerking met mijn vader,” voegt hij eraan toe. De complexe belangen en grote juridische strijd resulteerden in verplicht procederen en schadeclaims.
Zes miljard aan claims
Uiteindelijk kwalificeert Peter Poot de rechtsgang als immoreel. “Het Hof oordeelde dat we geen schade mochten claimen, maar met een grondwaarde van €1000 per m² komt de claim op meer dan €6 miljard zodra de procedure wordt voortgezet,” zegt hij.
Shell-topman
Ondanks de uitdagingen blijft Peter Poot vastberaden. Enkele belangrijke financiers waren betrokken, maar ook zij zagen niet in hoe ze konden bijdragen aan de verdere ontwikkeling van Chipshol. Het is pas in 2020 dat Poots inspanningen leidden tot enige stabiliteit, toen hij naar Zwitserland reisde om de opbrengsten veilig te stellen. “Het was cruciaal dat mijn vader instemde. Eerder had ik gesuggereerd te stoppen, maar zolang mijn vader in de realisatie van Airport City geloofde, steunde ik hem,” concludeert hij.
De economische impact van de situatie is aanzienlijk; de Poot-familie is financieel intact gebleven, maar er zijn tientallen miljoenen aan belastinggeld verspild. De conclusie is dat Nederland beter af zou zijn geweest met een samenwerking bij de ontwikkeling van AirportCity, wat de regio had gepositioneerd als een aantrekkelijke locatie voor technologiebedrijven in Europa.
Levenslessen van Peter Poot
1. Never give up! ‘Wij moesten jarenlang vechten voor ons bestaan tegen een veelkoppig overheidsmonster dat ons als onderneming wilde uitschakelen.’
2. If you see a good fight, join it! ‘Wij hadden voor ƒ 100 mln 600 hectare grond ingekocht en hadden verstand van gebiedsontwikkeling rond luchthavens. Het was onze AirportCity ontwikkelen of niets.’
3. Put kracht om vol te houden uit het geloof. ‘Mijn vader en ik geloven in wonderen. In de bijbel staat dat David wint van Goliath.’
4. Vertrouw niet op de overheid. ‘Die is vaak onbetrouwbaar, zelfs de rechterlijke macht. Het Hof heeft in 2025 de rechtbank Den Haag veroordeeld wegens onrechtmatige rechtspraak in Chipshol-procedures.’
5. Wanneer het om grote belangen gaat, regeert ook in Nederland niet de sterkte van het recht, maar het recht van de sterkste, de staat. ‘Vaak gebeuren er rare dingen in omvangrijke claims tegen de overheid.’
6. Wie procedeert om een koe legt er één op toe. ‘Procederen is financieel, mentaal en fysiek zwaar. Streef te allen tijde naar een minnelijke regeling.’
