In verschillende Europese landen zijn deze week sabotage-incidenten gemeld, van gehackte koelsystemen in supermarkten en bloedbanken tot bommeldingen bij vluchten. Volgens de voormalige AIVD-medewerkers Tim Bosch en Hugo Vijver past dat in een breder patroon van Russische hybride oorlogsvoering tegen Europese NAVO-landen.
De Kremlin-regering heeft elke betrokkenheid bij de hacks en bommeldingen krachtig ontkend. BBC News meldde tegelijk dat meerdere Russische hackgroepen de aanvallen op de koelsystemen hebben opgeëist. Volgens dezelfde berichtgeving waren zeker twee bommeldingen te herleiden tot een in Rusland gevestigde extreemrechtse groep.
Bosch noemde de gehackte koelsystemen en valse bommeldingen onderdeel van een bredere Russische sabotagecampagne. Hij zei volgens NU.nl: “if it walks like a duck, quacks like a duck, and looks like a duck, it is probably a duck.” En: “In this case, you can see the outline of the duck quite clearly”.
Vijver zei dat Russische hackoperaties lange tijd relatief stil waren, maar dat dit precies het soort actie is waartoe Rusland in staat is en die het al uitvoert. Hij zei ook: “Things have been relatively quiet regarding Russian hacking operations for a while, but this is exactly the kind of thing they are capable of – and are already doing”.
Bosch zei verder dat Russische sabotage steeds fysieker lijkt te worden en dat Moskou bereid lijkt meer risico te nemen om de Europese reactie te testen. Vijver sloot niet uit dat de acties rond de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen ook een boodschap waren aan westerse landen die Oekraïne steunen.
De beide oud-AIVD’ers benadrukten wel dat het in hybride oorlogsvoering vaak lastig blijft om precies vast te stellen wie achter zulke acties zit. Volgens hen kan het antwoord op die vraag mogelijk nooit helemaal worden bevestigd.
