Het Openbaar Ministerie in Hannover heeft een aanklacht ingediend tegen Ansgar Schledde, de voorzitter van de AfD in Nedersaksen en lid van het deelstaatparlement. De zaak gaat over 113 betalingen tussen december 2020 en juli 2022 die volgens de aanklagers als partijgiften hadden moeten worden geregistreerd.
Schledde zou geld voor partijdoeleinden hebben ontvangen zonder dit tijdig door te geven aan het AfD-bestuurslid dat verantwoordelijk was voor de financiën. Ook zou hij de Duitse Bondsdag onjuiste informatie hebben verstrekt over de omvang van de giften die de regionale afdeling had ontvangen. De aanklacht betreft mogelijke overtredingen van de Duitse regels voor partijfinanciering, waaronder de Partijwet.
Een aanklacht is geen rechterlijke vaststelling van schuld. Of de afzonderlijke verwijten standhouden, moet in het verdere juridische proces worden vastgesteld. Politiek raakt de zaak echter al aan een bredere kwestie: hoe controleert de AfD geldstromen binnen haar regionale afdelingen, en hoe betrouwbaar zijn de gegevens die zij daarover aan de autoriteiten verstrekt?
Geld dat buiten de financiële lijn bleef
De kern van de zaak ligt bij de route die het geld binnen de partij aflegde. Volgens de aanklagers kreeg Schledde bedragen die bestemd waren voor de AfD, maar werden die niet snel genoeg overgedragen aan de persoon die de financiële administratie beheerde. Daardoor zouden de betalingen niet op tijd als partijgiften zijn verwerkt.
Dat is meer dan een administratieve formaliteit. Voor politieke partijen moet duidelijk zijn wie geld heeft betaald, hoeveel er is ontvangen en waar het in de boekhouding terechtkomt. Alleen dan kunnen inkomsten correct worden opgenomen in financiële rapportages en kunnen de bevoegde instanties controleren of de wettelijke regels zijn nageleefd.
De aanklagers verwijten Schledde daarnaast dat hij de Bondsdag onjuiste gegevens heeft gegeven over het totaalbedrag aan giften voor de AfD in Nedersaksen. De beschuldigingen hebben betrekking op 113 afzonderlijke gevallen. De periode waarin die zouden hebben plaatsgevonden eindigde in juli 2022, maar Schledde leidt de regionale afdeling nog steeds en is parlementslid in Nedersaksen.
De berichtgeving over de aanklacht verscheen op 21 september 2026. De Duitse krant Zeit berichtte over de zaak.
Een individuele zaak of een organisatorisch probleem?
De juridische verantwoordelijkheid van Schledde moet worden onderscheiden van de vraag of de financiële organisatie van de regionale AfD structurele tekortkomingen vertoont. De aanklacht bewijst op zichzelf niet dat de hele partij met een ondoorzichtig financieringssysteem werkt. Wel dwingt het aantal beschreven gevallen de partij om uit te leggen hoe de interne controle was ingericht en waarom betalingen volgens de aanklagers niet tijdig bij de verantwoordelijke financiële functionaris terechtkwamen.
De zaak sluit aan bij een eerdere, omstreden discussie binnen en rond de AfD. Voormalige partijvertegenwoordigers hebben in het verleden gesproken over een vermeende informele partijkas. Kandidaten zouden volgens die beweringen geld hebben moeten betalen voor kansrijke plaatsen op kieslijsten.
Die verklaringen zijn betwist en vormen geen bewijs voor de verwijten tegen Schledde. Het verband tussen beide kwesties is daarom niet vastgesteld. Wel vergroten ze de politieke druk op de AfD om inzicht te geven in haar financiële procedures, de verdeling van verantwoordelijkheden en de manier waarop regionale afdelingen inkomsten registreren.
Gevoelig dossier voor een partij die verantwoording eist
De beschuldigingen raken ook aan het politieke profiel van de AfD. De partij presenteert zich vaak als alternatief voor de traditionele partijen en verwijt politieke instellingen een gebrek aan transparantie en verantwoordelijkheid. Wanneer een regionale partijleider zelf wordt aangeklaagd wegens mogelijke onjuiste financiële informatie en het niet tijdig doorgeven van partijgeld, ontstaat er spanning tussen die politieke boodschap en de normen waaraan de eigen organisatie moet voldoen.
De verdere procedure zal moeten uitwijzen of de verweten handelingen aan Schledde persoonlijk kunnen worden toegerekend en welke juridische gevolgen daaraan verbonden zijn. Voor de AfD ligt er daarnaast een organisatorische opgave: aantonen dat giften volledig en tijdig worden geregistreerd, dat bevoegdheden helder zijn en dat interne controles daadwerkelijk werken.
