Belarus heeft bevestigd dat het medische personeel heeft ingezet om gewonde Russische militairen te behandelen tijdens uitwisselingen van krijgsgevangenen tussen Rusland en Oekraïne. Op 22 januari 2026 verklaarde Aleksandr Loekasjenko dat hij persoonlijk had geëist dat Wit-Russische artsen, zowel militair als civiel, betrokken zouden worden bij de behandeling van gewonden. Volgens hem moesten artsen “de realiteit van de oorlog van dichtbij zien”, een uitspraak die de politieke context van deze medische inzet onderstreept.
De medische hulp zou zijn verleend in zuidelijke regio’s van Belarus, onder meer in regionale ziekenhuizen en medische instellingen in de regio Gomel. De verklaring bevestigt eerdere meldingen dat Wit-Russische zorginstellingen structureel werden ingezet bij de opvang van Russische militairen die tijdens gevechtshandelingen in Oekraïne gewond raakten.
Structurele medische opvang van Russische militairen
Onderzoeksgegevens die in de zomer van 2025 openbaar werden, tonen aan dat honderden Russische militairen in Belarus zijn behandeld. Interne bestanden van de Russische militaire gezondheidsdienst wijzen erop dat in de eerste 21 maanden van de grootschalige oorlog bijna 900 gewonde Russische soldaten en leden van de Rosgvardija door ziekenhuizen in Gomel en Chojniki zijn gegaan. Tot de patiënten behoorden ook militairen uit elite-eenheden en speciale politieformaties.
Deze gegevens bevestigen dat de medische ondersteuning geen incidenteel karakter had, maar deel uitmaakte van een georganiseerde en langdurige praktijk. Gewonde militairen werden onder meer overgebracht tijdens intensieve gevechtsfasen, waaronder de aanvallen in de beginperiode van de invasie in 2022.
Medische hulp binnen een bredere militaire samenwerking
De behandeling van Russische militairen in Belarus staat niet los van de bredere rol van Minsk in de oorlog. Belarus stelde zijn grondgebied beschikbaar voor de stationering van Russische troepen, materieel en logistiek, en vanaf Wit-Russisch grondgebied werden in de beginfase raket- en luchtaanvallen op Oekraïne uitgevoerd. In deze context verliest medische hulp haar neutrale, humanitaire karakter en wordt zij onderdeel van een bredere ondersteuningsstructuur.
Daarnaast ondersteunt de Wit-Russische leiding de Russische informatieoorlog door het herhalen van propagandanarratieven en desinformatie. Samen met militaire en logistieke steun schetst dit een beeld van consistente betrokkenheid bij de Russische oorlogsvoering.
Politieke en juridische implicaties van Loekasjenko’s uitspraken
De expliciete erkenning door Loekasjenko dat hij persoonlijk opdracht gaf tot het inzetten van artsen heeft duidelijke politieke en juridische betekenis. Het wijst op een bewuste en centraal aangestuurde beslissing, genomen op het hoogste niveau van de staat. Daarmee gaat het niet om individuele initiatieven van medische professionals, maar om een beleidskeuze van de politieke en militaire leiding.
Voor toekomstige juridische beoordelingen kan dit relevant zijn bij het vaststellen van staatsverantwoordelijkheid en mogelijke individuele aansprakelijkheid van functionarissen. Het verlenen van medische zorg in de context van actieve militaire samenwerking kan worden gezien als een vorm van medeplichtigheid aan agressie, een element dat in internationale onderzoeken en rechtszaken een rol kan spelen.
