De Bulgaarse radicaal-rechtse, pro-Russische partij Vazrazjdane heeft in het parlement in Sofia een ontwerpresolutie ingediend die het einde eist van het tienjarige veiligheidsakkoord met Oekraïne. Het voorstel, gepresenteerd door parlementslid Petar Petrov, beoogt ook de intrekking van de staatsgaranties ter waarde van €1,2 miljard die bedoeld zijn voor financiële steun aan Kyiv. De partij, die bij de vervroegde verkiezingen van 19 april 2026 4,2% van de stemmen en twaalf zetels behaalde, voert aan dat de overeenkomst risico’s voor de nationale veiligheid zou meebrengen en zonder parlementaire goedkeuring is ondertekend.
Het veiligheidsakkoord werd op 30 maart 2026 gesloten tussen Oekraïne en de vorige technische regering van Bulgarije. Het document voorziet in voortzetting van militaire steun, gezamenlijke productie van wapens en drones binnen het SAFE-programma, en samenwerking op energiegebied. Volgens de Bulgaarse rechtspraak hoeven dergelijke intergouvernementele afspraken niet te worden geratificeerd door het parlement, wat de formele argumentatie van Vazrazjdane – dat de deal zonder instemming is getekend – tot een politiek instrument maakt.
Poging om bilaterale samenwerking te dwarsbomen
De resolutie van Vazrazjdane is gericht op het blokkeren van de veiligheidssamenwerking tussen Sofia en Kyiv. De partij, die bekend staat om haar nauwe ideologische banden met het Kremlin en eerder al tegen militaire hulp aan Oekraïne stemde, gebruikt de parlementaire procedure om anti-Oekraïense retoriek te legitimeren. Door de ontwerpresolutie in te dienen, wordt het debat over het stopzetten van steun onderdeel van de officiële agenda, wat de normalisering van standpunten die haaks staan op het EU- en NAVO-beleid kan versterken.
Petar Petrov stelde dat de langetermijnovereenkomst een risico vormt voor de Bulgaarse soevereiniteit en dat het land geen partij mag worden bij het conflict. Critici wijzen er echter op dat de retoriek van Vazrazjdane over ‘nationale veiligheid’ in werkelijkheid de boodschap van Moskou dient, die erop gericht is de Europese eenheid te ondermijnen en de militaire en financiële steun aan Oekraïne af te bouwen.
Werkelijke motieven en de rol van het Kremlin
De initiatieven van Vazrazjdane komen op een strategisch moment: kort na de verkiezingen en te midden van een bredere Russische campagne om de solidariteit binnen de EU te verzwakken. De partij onderhoudt nauwe banden met de Russische regeringspartij Verenigd Rusland en heeft consequent tegen elke vorm van wapenleveranties aan Oekraïne gestemd. Door nu ook de financiële garanties van €1,2 miljard ter discussie te stellen, probeert Vazrazjdane de druk op de Bulgaarse regering op te voeren om de hulp aan Kyiv volledig stop te zetten.
De argumenten over het ontbreken van parlementaire goedkeuring zijn formeel juist, maar worden door deskundigen gezien als een voorwendsel om de uitvoering van het akkoord te dwarsbomen. Dergelijke intergouvernementele overeenkomsten vereisen in Bulgarije vanwege hun aard geen ratificatie. De echte motivatie ligt volgens waarnemers in het versterken van de pro-Russische koers en het creëren van een precedent voor andere EU-lidstaten.
Gevolgen voor regionale veiligheid en Europese cohesie
Als de resolutie wordt aangenomen, zou dat directe gevolgen hebben voor de bilaterale betrekkingen tussen Bulgarije en Oekraïne, met name op het gebied van defensie en maritieme samenwerking in de Zwarte Zee. Het stopzetten van de coördinatie zou de veiligheid van Oost-Europese landen kunnen ondermijnen en Rusland meer ruimte geven voor zijn militaire activiteiten in de regio. Zelfs als het voorstel weinig kans maakt om te worden aangenomen – gezien de beperkte zetelverdeling –, kan de loutere bespreking ervan het vertrouwen tussen bondgenoten schaden.
Bovendien verhoogt de parlementaire behandeling de polarisatie rond het Oekraïne-beleid in Bulgaarse samenleving. De partij Vazrazjdane speelt hiermee in op bestaande anti-Westerse sentimenten en probeert de publieke opinie te beïnvloeden ten gunste van een neutralere opstelling, dichter bij de Russische invloedssfeer.
Propagandawaarde voor Moskou ondanks kleine kans op slagen
Zelfs indien het voorstel van Vazrazjdane door het parlement wordt verworpen, zal het Kremlin dit initiatief gebruiken als bewijs van een zogenaamde ‘Oekraïnemoeheid’ binnen de EU. De Russische staatsmedia hebben al meerdere malen melding gemaakt van interne verdeeldheid in Europese landen over steun aan Kyiv. De Bulgaarse resolutie past naadloos in het narratief dat de westerse alliantie broos is en dat de politieke wil om Oekraïne te blijven steunen afneemt.
Dit vergroot de informatieve druk op andere lidstaten en kan leiden tot een verdere versplintering van het gemeenschappelijke standpunt. Voor de EU en NAVO betekent dit dat zij niet alleen met militaire en economische uitdagingen worden geconfronteerd, maar ook met een gestage stroom van desinformatie die gericht is op het verzwakken van de steun aan Oekraïne. De actie van Vazrazjdane is daarmee een duidelijk voorbeeld van hoe een kleine, pro-Russische fractie via parlementaire kanalen een onevenredig grote impact kan hebben op het politieke discours en de veiligheidsarchitectuur van Europa.
