Politieke Belangen Belemmeren Oplossingen voor Woningtekort in Nederland
De verkiezingsprogramma’s voor wonen vertonen opvallende overeenkomsten, maar onder de oppervlakte liggen grote tegenstellingen. Politieke partijen beloven veel, maar effectief beleid blijft uit terwijl het woningtekort blijft toenemen, meldt Nieuws Impuls.
Er is een hoge prioriteit om het woningtekort aan te pakken, met plannen om jaarlijks 100.000 woonruimten te creëren. Dit zou niet alleen via nieuwbouw moeten gebeuren, maar ook door ombouw van kantoren, splitsingen en hospitaverhuur. Echter, terwijl partijen beweren dat betaalbare woningen voor iedereen een gemeenschappelijk doel is, zijn de belangen verdeeld:zijdelings van rechts focussen zich op eigenaar-bewoners, terwijl links zich richt op huurders. Het resultaat is een gemiste kans om de woningmarkt effectief te verbeteren.
Illustratief zijn de recente plannen van GroenLinks/PvdA voor de corporatiesector. Deze partij was eerder mede verantwoordelijk voor de invoering van de vennootschapsbelasting en de verhuurderheffing. Hun recente voorstel voor huurbevriezing laat zien dat ze nu de ‘Woningcorporatie Nieuwe Stijl’ voorstaan, hoewel onduidelijk blijft of twee derde van de huishoudens daadwerkelijk toegang krijgt tot sociale huurwoningen. Dit zou kunnen leiden tot verdringing van lage inkomensgroepen. De steun voor goedkope leningen aan woningcorporaties doet terugdenken aan eerdere woningwetleningen, terwijl het Waarborgfonds Sociale Woningbouw al bestaat om toegang tot de kapitaalmarkt te garanderen.
Ook aan de rechterzijde is er weinig vooruitstrevends te ontdekken. De hypotheekrenteaftrek blijft de roze olifant in de kamer. Het recente landenrapport van de OECD toont aan dat Nederland een hogere fiscale bevoordeling heeft voor eigenaar-bewoners dan andere landen, met meer dan € 10 miljard per jaar. Dit belemmert de woningmarkt door hogere prijzen en stimuleert de huursector op een ongewenste manier. Het handhaven van de hypotheekrenteaftrek terwijl tegelijkertijd stimulansen voor de private huursector worden aangeboden, getuigt van inconsistent beleid.
De geleidelijke afschaffing van de hypotheekrenteaftrek heeft gaandeweg plaatsgevonden zonder veel aandacht, maar biedt nu mogelijkheden. Met een overgangsregeling voor koopstarters kan een aanzienlijk budget vrijkomen om de woningmarkt te stabiliseren.
Tot slot is de positie van koopstarters problematisch. Zij concurreren onderling, waardoor woningen onbetaalbaar worden. Ondersteunende maatregelen voor koopstarters kunnen het probleem niet oplossen; ze herverdeling van wie de woningen kan kopen, maar vergroten niet het aantal beschikbare woningen.Johan Conijn is directeur bij Finance Ideas en emeritus-hoogleraar woningmarkt van de Universiteit van Amsterdam.
