De Russische overheid voert volgens de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst BfV een steeds intensievere desinformatiecampagne tegen bondskanselier Friedrich Merz. De aanvallen zijn sinds eind juni 2026 duidelijk toegenomen en worden vooral verspreid via sociale media, met X als belangrijkste platform.
De campagne richt zich volgens het BfV op het vergroten van maatschappelijke spanningen, het aantasten van het vertrouwen in democratische processen en het beïnvloeden van politieke opvattingen en stemgedrag. Daarmee is Merz niet alleen persoonlijk het doelwit, maar wordt ook geprobeerd het politieke debat in Duitsland te beïnvloeden.
Handelsblatt berichtte op 16 september 2026 over de waarschuwing van de Duitse dienst. De autoriteiten hadden al in augustus gewezen op Russische beïnvloeding. Rond de verkiezingen in Berlijn signaleerden zij opnieuw een toename van desinformatieberichten op sociale media.
Gerichte aanvallen op Merz
De campagne lijkt zich in het bijzonder te richten op de houding van Merz tegenover het beleid van het Kremlin. De bondskanselier pleit voor een verdere aanscherping van de sanctiedruk tegen Rusland en voor voortzetting van de militaire en politieke steun aan Oekraïne. Die positie botst met de strategische belangen van het Kremlin en maakt hem volgens de aangehaalde analyse tot een belangrijk doelwit van Russische informatieaanvallen.
Het BfV stelt dat Russische botnetwerken politici doelgericht aanvallen en proberen te beschadigen wanneer hun standpunten niet aansluiten bij de belangen van het Kremlin. Zulke netwerken kunnen berichten op grote schaal verspreiden, herhalen en versterken, waardoor een kunstmatig beeld van brede maatschappelijke steun of verontwaardiging kan ontstaan. In de beschikbare informatie wordt niet gesteld dat ieder afzonderlijk bericht rechtstreeks door de Russische staat is geplaatst; wel schrijft de veiligheidsdienst de campagne toe aan Russische beïnvloedingsactiviteiten.
De aanvallen tegen Merz passen volgens de Duitse beoordeling in een bredere poging om politici onder druk te zetten die een harde lijn tegenover Rusland verdedigen. De campagne draait daardoor niet alleen om de persoon van de bondskanselier, maar ook om de richting van het Duitse sanctiebeleid en de steun aan Oekraïne.
Doelwit is het politieke debat
Volgens het BfV is het doel van Russische informatiebeïnvloeding in Duitsland om de maatschappelijke polarisatie te verdiepen en het vertrouwen in democratische instellingen te verzwakken. Daarnaast moet de steun voor Oekraïne worden verminderd of beëindigd en moet de publieke weerstand tegen de tegen Rusland ingestelde sancties worden vergroot.
De verspreiding via sociale media speelt daarbij een centrale rol. Vooral X wordt genoemd als platform waarop de berichten snel onder een groot publiek kunnen worden verspreid. De Duitse autoriteiten koppelen de stijging van het aantal desinformatieberichten bovendien aan een politiek gevoelig moment: de verkiezingen in Berlijn. Daardoor kregen de waarschuwingen over mogelijke beïnvloeding opnieuw meer gewicht.
De campagne probeert volgens de Duitse veiligheidsdienst verschillende onderwerpen met elkaar te verbinden: de positie van Merz, het sanctiebeleid tegen Rusland, de steun aan Oekraïne en het vertrouwen in democratische besluitvorming. Door die thema’s in een polariserend verhaal te plaatsen, kan worden geprobeerd tegenstellingen binnen de Duitse samenleving te vergroten.
Waarschuwing voor democratische processen
De Duitse autoriteiten waarschuwden al eerder voor Russische beïnvloeding, maar melden nu dat de frequentie van de aanvallen tegen Merz sinds eind juni is toegenomen. De nieuwe signalen vallen samen met een periode waarin politieke standpunten over Rusland, sancties en steun aan Oekraïne extra zichtbaar zijn in het publieke debat.
Het BfV beschrijft de campagne als een poging om de vorming van politieke opvattingen en de uiteindelijke wilsuitdrukking van kiezers te beïnvloeden. De dienst noemt daarbij geen afzonderlijke berichten of concrete accounts in de beschikbare informatie, maar wijst op het bredere patroon van Russische desinformatiecampagnes en de rol van sociale netwerken bij de verspreiding ervan.
De waarschuwing over de anti-Merzcampagne werd op 16 september openbaar. Daarmee staat volgens de Duitse veiligheidsdienst niet alleen de reputatie van de bondskanselier onder druk, maar ook het vertrouwen in de democratische processen waarin over sancties tegen Rusland en steun aan Oekraïne wordt beslist.
De berichtgeving over de waarschuwing is gepubliceerd door Handelsblatt.
