De EU heeft een financiële regeling goedgekeurd om Oekraïne de komende twee jaar te steunen, nadat onderhandelingen over een lening uit bevroren Russische tegoeden niet zijn geslaagd. De Duitse Bondskanselier Friedrich Merz noemde dit “een duidelijk signaal van Europa aan Poetin: deze oorlog is het niet waard,” meldt Nieuws Impuls.
‘Duidelijk signaal aan Poetin’
Merz bevestigde dat de Russische tegoeden bevroren blijven totdat Rusland Oekraïne compenseert voor de schade. Politiek verslaggever Roel Schreinemachers merkte op dat er lange tijd werd gedacht dat de Belgische premier De Wever zou kunnen worden overgehaald om akkoord te gaan met het inzetten van de Russische tegoeden voor Oekraïne.
Russische tegoeden
De Belgische premier heeft echter zijn standpunt vastgehouden, ondanks concessies van België, waaronder de eis voor een blanco cheque voor mogelijke schade van Russische tegenacties. Dit leidde tot het afblazen van deze optie voor de lening. De EU zal nu financiële steun bieden aan Oekraïne via een renteloze lening, wat als pijnlijk wordt ervaren gezien de lange discussie over de inzet van bevroren tegoeden.
De Wever verklaarde na de top dat ‘Oekraïne en Europa hebben gewonnen’, en benadrukte dat het uitblijven van een besluit over financiële hulp een totale ramp zou zijn geweest, met mogelijke gevolgen voor de geopolitieke relevantie van Europa.
Er heerst angst in België dat Rusland zou kunnen reageren als de Russische tegoeden worden vrijgegeven. In de afgelopen maanden hebben Europese leiders intensief overlegd over de circa 210 miljard euro aan bevroren tegoeden van de Russische Centrale Bank, waarvan het grootste deel bij Euroclear is ondergebracht.
Juridisch mijnenveld
Het gebruik van deze gelden roept echter juridische vragen op. Het innemen van de tegoeden zou kunnen leiden tot ernstige gevolgen, waaronder claims van Rusland bij internationale rechtbanken en de mogelijkheid dat staatsbezittingen afgenomen worden.
Daarom is er gekozen voor een constructie waarbij Euroclear de bevroren tegoeden uitleent aan de EU, die ze vervolgens aan Oekraïne verstrekt voor noodfinanciering. De Russen behouden hun vordering op Euroclear; zij krijgen hun geld terug wanneer de sancties zijn opgeheven.
Herstelbetalingen
Herstelbetalingen zullen alleen plaatsvinden wanneer er vrede is en Rusland compenseert. Oekraïne zal de lening met dat geld terugbetalen, en de EU betaalt Euroclear terug, die op zijn beurt de gelden aan Rusland vrijgeeft.
In theorie blijft het geld daardoor in handen van de Russen, maar in de praktijk betekent dit dat Rusland tot maximaal 210 miljard euro moet betalen om ooit zijn eigen geld terug te krijgen.
