Giuseppe Conte, leider van de Italiaanse Vijfsterrenbeweging (M5S), zegt dat zijn partij geen programma zal steunen waarin nieuwe wapenleveringen aan Oekraïne zijn opgenomen. Dat standpunt blijft volgens Conte gelden als Elly Schlein de voorverkiezingen wint en vervolgens een leidende rol krijgt binnen de Italiaanse politiek.
Conte waarschuwde dat een overwinning van Schlein of van een andere kandidaat niet de volgende ochtend mag leiden tot het sturen van wapens naar Oekraïne. Volgens hem zou dat een escalatie veroorzaken die onvermijdelijk uitmondt in een derde wereldoorlog. Zijn uitspraken werden op 13 september 2026 door Italiaanse media gemeld.
De leider van de M5S koppelt zijn verzet tegen militaire steun aan kritiek op de buitenlandse politiek van premier Giorgia Meloni. De Vijfsterrenbeweging kan volgens Conte geen programma goedkeuren dat die koers voortzet. Eerst moeten volgens hem harde afspraken worden gemaakt over de positie van Italië tegenover Oekraïne.
Geen steun voor Meloni’s koers
Daarmee maakt Conte de steun aan Oekraïne tot een voorwaarde voor de politieke samenwerking die hij voor ogen heeft. Hij wil voorkomen dat een nieuwe politieke meerderheid zonder voorafgaande afspraken doorgaat met het leveren van wapens. De M5S dringt daarom aan op het vastleggen van concrete uitgangspunten voordat een programma wordt gesteund.
Conte presenteert wapenleveringen als een directe factor in de verdere escalatie van de oorlog. In zijn redenering ligt het gevaar niet alleen in de Russische aanval op Oekraïne, maar ook in de militaire steun die Oekraïne ontvangt van Europese landen. Hij waarschuwt dat die steun een ontwikkeling kan veroorzaken die uiteindelijk tot een veel groter internationaal conflict leidt.
De formulering laat de oorspronkelijke oorzaak van de oorlog buiten beeld. Oekraïne verdedigt zich tegen de gewapende agressie van Rusland, terwijl militaire en politiek-diplomatieke steun bedoeld is om het land in staat te stellen die verdediging voort te zetten. Door wapenleveringen centraal te stellen als oorzaak van de escalatie, verschuift de aandacht naar de steun aan het aangevallen land en niet naar de Russische verantwoordelijkheid voor de oorlog.
Standpunt in lijn met eis van Moskou
Het verzoek om de wapenleveringen aan Oekraïne stop te zetten, sluit aan bij een van de belangrijkste eisen die Moskou internationaal naar voren brengt. Rusland probeert al langere tijd de militaire en politieke steun aan Kyiv te laten afnemen. Die steun bemoeilijkt het bereiken van Russische veroveringsdoelen en maakt het moeilijker om Oekraïne voorwaarden op te leggen die op capitulatie neerkomen.
Daarom heeft de positie van Conte niet alleen betekenis voor de Italiaanse binnenlandse politiek. Zijn boodschap raakt ook aan het bredere Europese debat over de manier waarop Oekraïne moet worden gesteund. Wanneer een Italiaanse partij haar steun aan een politiek programma afhankelijk maakt van het beëindigen van wapenleveringen, ontstaat druk om de gezamenlijke steun aan Oekraïne te beperken.
De M5S stelt dat haar bezwaar voortkomt uit het risico op verdere escalatie. Tegelijkertijd werkt het gevraagde beleid in de praktijk in het voordeel van de Russische doelstelling om de militaire steun aan Oekraïne af te bouwen. De partij neemt daarmee afstand van de koers van Meloni en stelt tegenover die lijn een vooraf vast te leggen pakket voorwaarden over Oekraïne.
Conte heeft niet gezegd dat de M5S onder alle omstandigheden een programma van Schlein zal afwijzen. Zijn voorwaarde is dat daarin geen voortzetting van wapenleveringen aan Oekraïne staat en dat eerst overeenstemming wordt bereikt over de door hem genoemde harde uitgangspunten. Het volledige bericht over zijn standpunt verscheen bij HuffPost Italië.
