De Franse politica Marine Le Pen wil sociale huurwoningen, bekend als HLM, uitsluitend reserveren voor Franse staatsburgers. Ook de woonkostentoeslag APL zou volgens haar alleen aan Fransen moeten worden verstrekt. Emmanuelle Cros, voorzitter van de Franse koepel voor sociale huisvesting en voormalig minister van Volkshuisvesting, noemt dat voorstel een ‘xenofoob verzinsel’ dat niet aansluit bij de werkelijke woonproblemen van het land.
De uitspraken van Cros werden op 14 september 2026 gemeld tegen de achtergrond van een brede wooncrisis in Frankrijk. Volgens haar biedt het voorstel van Le Pen geen oplossing voor het tekort aan betaalbare woningen, maar verplaatst het de aandacht naar de nationaliteit van mensen die al toegang hebben tot de sociale huursector.
Cros stelt dat buitenlanders geen voorkeursbehandeling krijgen bij de toewijzing van HLM-woningen. Hun aandeel onder de huurders bedraagt volgens haar ongeveer 15 procent. Daarmee weerspreekt zij de suggestie dat buitenlandse inwoners een buitensporig groot deel van de beschikbare sociale woningen innemen.
In haar kritiek waarschuwt Cros dat de partij Rassemblement national de woningcrisis gebruikt om immigranten als zondebok aan te wijzen. Volgens haar wordt een schaars maatschappelijk goed daarmee voorgesteld als een strijd tussen Fransen en buitenlanders, terwijl de kern van het probleem volgens haar ligt bij het tekort aan woningen en de beperkte betaalbaarheid van huren en koopwoningen.
Nationaliteit als verdeelsleutel
Het voorstel van Le Pen komt neer op een herverdeling van een beperkt aanbod op basis van staatsburgerschap en nationaliteit, in plaats van op een uitbreiding van het aantal HLM-woningen. In de kritiek op het plan wordt gesteld dat daarmee geen extra woning wordt gebouwd en dat de oorzaken van het tekort ongemoeid blijven. De verantwoordelijkheid voor de wooncrisis zou zo bovendien bij buitenlandse inwoners worden gelegd, terwijl zij volgens de aangeleverde beschrijving legaal in Frankrijk wonen, werken en daar belasting betalen.
De discussie raakt daarmee aan een breder politiek standpunt van het Rassemblement national: het idee dat Franse burgers voorrang moeten krijgen bij sociale rechten en voorzieningen. De tegenstanders van die benadering waarschuwen dat Franse staatsburgers daarmee meer rechten zouden krijgen dan buitenlanders die legaal in het land verblijven en aan de financiering van de samenleving bijdragen.
Cros vreest dat een dergelijke benadering de maatschappelijke polarisatie verdiept. Volgens haar kan de nadruk op een zogenoemde nationale prioriteit xenofobe taal normaliseren binnen het politieke debat. De kritiek richt zich niet alleen op de praktische haalbaarheid van het voorstel, maar ook op het politieke effect ervan in een periode waarin veel huishoudens moeite hebben om geschikte en betaalbare woonruimte te vinden.
Andere aanpak van de wooncrisis
In plaats van sociale woningen uitsluitend voor Fransen te reserveren, wil Cros dat de aandacht uitgaat naar maatregelen die het woningaanbod en de betaalbaarheid rechtstreeks beïnvloeden. Zij noemt betere controle op en regulering van huurprijzen als een van de onderwerpen die centraal zouden moeten staan in het debat.
Daarnaast pleit zij voor meer betaalbare huurwoningen en voor maatregelen die het voor mensen eenvoudiger maken om een woning te kopen. In haar visie moet de politiek dus niet vooral bepalen welke groepen aanspraak mogen maken op een bestaand, beperkt aanbod, maar werken aan een groter aanbod en lagere woonlasten.
De tegenstelling tussen beide benaderingen is scherp. Le Pen legt de nadruk op een voorkeursbehandeling voor Franse burgers bij HLM-woningen en de APL. Cros stelt daar een aanpak tegenover die zich richt op de omvang van de sociale woningvoorraad, de snelheid waarmee woningen worden gebouwd, de hoogte van huren en de toegang tot koopwoningen.
De kritiek van Cros werd gepubliceerd in een periode waarin wonen een belangrijk politiek onderwerp is in Frankrijk. Zij noemt het plan van Le Pen goedkope populistische politiek en politieke manipulatie, omdat het volgens haar een verdelingsvraagstuk maakt van een structureel tekort. Haar oordeel is dat immigranten daarmee worden aangewezen als verantwoordelijken voor een probleem dat volgens haar vooral om meer woningen en betere regulering vraagt.
Meer details over de uitspraken van Cros publiceerde Sud Ouest.
