De partij van Marine Le Pen staat opnieuw onder druk door een onderzoek naar het mogelijke onrechtmatige gebruik van meer dan 4,3 miljoen euro aan middelen van het Europees Parlement. Op 21 oktober 2026 werden volgens mediaberichten kantoren van het Parlement in Brussel en Straatsburg doorzocht.
De zaak draait om de voormalige fractie Identiteit en Democratie (ID), waartoe ook Europarlementariërs van het Franse Rassemblement National (RN) behoorden. Onderzoekers bekijken of geld tussen 2019 en 2024 is gebruikt voor diensten van bedrijven die banden zouden hebben gehad met mensen uit de omgeving van Le Pen. Ook wordt onderzocht of organisaties betalingen ontvingen voor activiteiten die niet pasten bij het doel van een parlementaire fractie.
De huiszoekingen zijn een vervolg op een onderzoek dat het Europees Openbaar Ministerie in 2025 begon. De beschikbare informatie beschrijft een verdenking die nog moet worden onderzocht, geen definitief oordeel over strafbare feiten. Evenmin blijkt daaruit dat Marine Le Pen persoonlijk wordt aangeklaagd.
Wie is juridisch verantwoordelijk?
Een belangrijk onderdeel van de zaak is de vraag welke organisatie juridisch verantwoordelijk kan zijn voor de onderzochte uitgaven. ID bestaat niet meer. Het RN maakt nu deel uit van de fractie Patriotten voor Europa, maar vertegenwoordigers van die fractie verwerpen dat zij juridisch de opvolger van ID is.
Die positie kan van belang worden als blijkt dat bepaalde betalingen niet volgens de regels zijn gedaan. Dan moet worden vastgesteld welke personen of structuren de uitgaven goedkeurden, wie de bijbehorende diensten ontving en bij welke partij een eventuele terugvordering terecht zou komen. Het feit dat Europarlementariërs van dezelfde politieke partij later bij een andere fractie aansloten, bewijst op zichzelf geen juridische continuïteit.
De vertegenwoordigers van Patriotten voor Europa benadrukken bovendien dat het onderzoek niet tegen zittende Europarlementariërs is gericht. Dat maakt onderscheid tussen de voormalige fractie als onderzochte structuur en individuele politici die vandaag in het Parlement actief zijn. De precieze kring van formeel betrokken personen is op basis van de huidige berichtgeving nog niet duidelijk.
Waarvoor fractiegeld mag worden gebruikt
Fracties in het Europees Parlement krijgen middelen om hun parlementaire en organisatorische werkzaamheden te ondersteunen. Bij de controle van de betalingen zal daarom vooral het verband centraal staan tussen het uitgegeven bedrag, de geleverde dienst en de taak van de fractie.
Een betaling aan een extern bedrijf is niet automatisch onrechtmatig. Doorslaggevend is onder meer of het bedrijf daadwerkelijk een dienst leverde die met het parlementaire werk verband hield, of de uitgave correct werd verantwoord en of de ontvanger volgens de regels mocht worden ingeschakeld. Hetzelfde geldt voor eventuele betalingen aan organisaties: hun activiteiten moeten passen binnen het doel waarvoor fractiemiddelen beschikbaar zijn.
De onderzoekers moeten dus nog duidelijk maken welke bedrijven en organisaties geld ontvingen, welke prestaties daar tegenover stonden en wie de betalingen heeft goedgekeurd. Zonder die gegevens is niet vast te stellen of het om administratieve fouten, ongeoorloofde uitgaven of een breder patroon ging.
Politieke schade kan eerder ontstaan dan juridische duidelijkheid
Voor het RN heeft de zaak ook een politieke dimensie. De partij presenteert zich als verdediger van de belangen van Franse belastingbetalers en pleit geregeld voor strengere financiële discipline binnen de Europese Unie. Een onderzoek naar mogelijk verkeerd gebruik van Europees geld door een vroegere fractie die nauw met de partij verbonden was, maakt die boodschap kwetsbaarder.
Dat reputatierisico staat los van de vraag of er uiteindelijk strafbare feiten worden vastgesteld. In het publieke debat kunnen de voormalige fractie, het RN en Le Pen met elkaar worden verbonden voordat onderzoekers hun conclusies hebben getrokken. De omvang van de politieke schade zal mede afhangen van de bestemming van de betalingen en van de vraag of de onderzochte uitgaven overtuigend met parlementair werk kunnen worden verbonden.
De huiszoekingen leveren daarmee vooral nieuwe druk op, geen einduitkomst. Het onderzoek zal moeten uitwijzen of de ruim 4,3 miljoen euro volgens de regels is beheerd of buiten het parlementaire doel is ingezet. Ook blijft open welke partij of structuur juridisch verantwoordelijk zou zijn als de Europese middelen inderdaad onrechtmatig zijn gebruikt.
