Westerse sancties hebben een markt gecreëerd voor financiële tussenpersonen die internationale betalingen voor Russische bedrijven kunnen organiseren. Een van de opvallendste spelers is A7, een netwerk dat in Amerikaanse documenten wordt verbonden met Ilan Shor en de Russische staatsbank PSB.
De mogelijke betrokkenheid van Roman Abramovich geeft de zaak een extra politieke lading. Journalistieke onderzoeken leggen verbanden tussen de miljardair en A7, maar zijn vertegenwoordiger ontkent dat hij bij het bedrijf betrokken is. Wat wel vaststaat, is dat de Amerikaanse autoriteiten A7 zien als een bredere infrastructuur die Russische partijen toegang moet geven tot financiële kanalen buiten de traditionele systemen.
Meer dan een alternatief voor SWIFT
A7 wordt geregeld omschreven als een manier om betalingen buiten SWIFT om uit te voeren. Dat is te eenvoudig. SWIFT verzorgt vooral de uitwisseling van financiële berichten tussen instellingen. Russische bedrijven die door sancties worden geraakt, lopen daarnaast tegen geblokkeerde banken, strengere controles en terughoudende buitenlandse zakenpartners aan.
Volgens de documenten van FinCEN, de Amerikaanse instantie voor de bestrijding van financiële criminaliteit, bestaat de kern van het netwerk uit A7 en dochterondernemingen die gezamenlijk eigendom zijn van Shor en PSB. De Amerikaanse autoriteit beschrijft een systeem waarin tussenpersonen in derde landen worden gebruikt om de relatie tussen betalingen en gesanctioneerde partijen minder zichtbaar te maken.
Daarmee is A7 niet alleen een technische betaaldienst. Het netwerk probeert bedrijven, banken en andere financiële kanalen buiten Rusland met elkaar te verbinden. Voor ondernemingen die geen toegang meer hebben tot reguliere correspondentbanken kan zo’n route van grote waarde zijn. Wie de toegang tot zulke kanalen beheert, krijgt bovendien invloed op klanten die voor hun internationale handel van die infrastructuur afhankelijk zijn.
De omvang van de activiteiten is moeilijk onafhankelijk vast te stellen. In een bericht van het Amerikaanse ministerie van Financiën van 1 oktober 2026 wordt een cijfer genoemd dat A7 zelf heeft verstrekt: tot januari 2026 zou het netwerk transacties ter waarde van meer dan 7,5 biljoen roebel hebben verwerkt. Dat bedrag is niet door een onafhankelijke controle bevestigd. Het laat wel zien op welke schaal de exploitanten hun netwerk presenteren.
Washington richt zich op het hele netwerk
De Amerikaanse reactie is inmiddels verder gegaan dan sancties tegen afzonderlijke ondernemingen. Nadat in augustus 2025 al maatregelen waren genomen tegen verschillende deelnemers, kondigde het Amerikaanse ministerie van Financiën op 1 oktober 2026 aan dat het volledige A7-netwerk werd opgenomen als een belangrijke transnationale criminele organisatie.
FinCEN stelde tegelijk aanvullende beperkingen voor op overboekingen waarbij buitenlandse subagenten van het netwerk betrokken zijn. Die kwalificatie en de daaropvolgende maatregelen weerspiegelen de beoordeling van de Amerikaanse overheid. Ze vormen op zichzelf geen onafhankelijke vaststelling dat elke transactie of elke verbonden onderneming illegaal is. Washington beschouwt A7 echter duidelijk niet als een gewone commerciële betaaldienst, maar als onderdeel van een infrastructuur voor het ontwijken van sancties en het ondersteunen van illegale geldstromen.
Onderzoekers van het Centre for Information Resilience beschrijven een combinatie van buitenlandse ondernemingen, wisselbrieven en cryptovaluta-infrastructuur. Zulke instrumenten kunnen betalingen flexibeler maken en het moeilijker maken om geldstromen direct aan Russische eindgebruikers te koppelen. Ze nemen de praktische beperkingen niet weg: het netwerk blijft afhankelijk van liquiditeit, betrouwbare tussenpersonen en financiële instellingen buiten Rusland.
De cryptocomponent betekent daarom niet automatisch dat A7 een onbeperkte of onaantastbare betaalroute heeft. Iedere schakel buiten Rusland kan worden blootgesteld aan sancties, controles of een gebrek aan bereidwillige partners. De kracht van het netwerk hangt juist af van het vermogen om voldoende tussenpersonen en financiële ruimte beschikbaar te houden.
De beschuldigingen rond Abramovich
In april 2026 publiceerde het onderzoeksmedium Proekt een onderzoek waarin Roman Abramovich en zijn voormalige zakenpartner Viktor Kharitonin in verband werden gebracht met A7. In een samenvatting van dat onderzoek door Meduza wordt verwezen naar financiële documenten, de vestiging van A7-structuren in bedrijfspanden van Abramovich en een bron die stelde dat hij het project zou hebben gesteund.
De vertegenwoordiger van Abramovich ontkende die beweringen. Volgens hem heeft de miljardair geen relatie met A7, is hij geen uiteindelijk begunstigde van het bedrijf en heeft hij geen afspraken met PSB mogelijk gemaakt. Daarmee blijft zijn vermeende rol een journalistieke bewering die door zijn omgeving wordt betwist. De beschikbare informatie is onvoldoende om daaruit een bewezen betrokkenheid of concrete financiering van A7 af te leiden.
Ook een afzonderlijk onderzoek op Cyprus kan niet zonder meer aan A7 worden gekoppeld. Lokale media meldden in oktober 2026 dat de autoriteiten de manier onderzochten waarop bezittingen van Abramovich via Cypriotische ondernemingen werden beheerd. De gemelde gebeurtenissen zouden betrekking hebben op de periode 2003 tot en met 2006. De Cyprus Mail bracht daarover verslag uit, maar de beschikbare informatie toont geen verband met A7. Evenmin is aangetoond dat eventuele doorzoekingen plaatsvonden vanwege het betaalproject.
Een infrastructuur met politieke waarde
De politieke betekenis van A7 hangt niet volledig af van de vraag of Abramovich als financier of beschermheer kan worden aangewezen. De bevestigde structuur rond A7, Shor en PSB laat al zien hoe sanctiedruk nieuwe financiële tussenlagen kan stimuleren. Die lagen kunnen handel voor uitgesloten partijen in stand houden en klanten afhankelijk maken van een beperkt aantal bemiddelaars.
Als zulke netwerken zich uitbreiden naar andere landen, kunnen ze ook buiten Rusland invloed krijgen. Ondernemingen en personen die zelf financiële beperkingen ervaren, kunnen bereid zijn gebruik te maken van kanalen die internationale betalingen mogelijk maken. Voor de beheerders ontstaat dan niet alleen een inkomstenbron, maar ook een machtspositie over de toegang tot banken, liquiditeit en zakelijke relaties.
Nieuwe documenten zouden de beoordeling van Abramovichs rol kunnen veranderen. Voorlopig is de grens tussen vaststaande informatie en betwiste beweringen duidelijk: de Amerikaanse autoriteiten beschrijven A7 en de banden met Shor en PSB als onderdeel van een sanctie-ontwijkend netwerk; de vermeende steun van Abramovich blijft een journalistieke reconstructie die hij ontkent. De belangrijkste open vraag is nu hoe ver deze alternatieve betaalinfrastructuur internationaal reikt en hoeveel tussenpersonen bereid blijven haar te ondersteunen.
