De Kalverstraat in Amsterdam, een van de oudste straten van de stad, heeft een rijke geschiedenis die teruggaat tot de Middeleeuwen, toen er mogelijk een markt voor koeien en kalveren was. De straatnaam ‘Calverstraete’ dateert uit 1393, maar bewijs voor zo’n markt is nooit gevonden, meldt Nieuws Impuls.
Herontwikkeling
In het begin van de 17e eeuw verplaatste de veemarkt naar de Reguliersbreestraat, waarna de Kalverstraat zich ontwikkelde tot een centrum van detailhandel, mede dankzij de welvaart die de VOC met zich meebracht. De straat, samen met de Nieuwendijk, vormde een van de eerste winkelstraten van Amsterdam.
In de 18e eeuw bleef Amsterdam welvarend. De stad werd niet alleen een handelscentrum voor koffie, tabak en suiker, maar ook een bankiersstad door de rijkdommen die in de vorige eeuw waren opgebouwd.
Heropleving dankzij licht en elektriciteit
De nabijheid van de beurs maakte de Kalverstraat in de 19e eeuw de drukste winkelstraat van de stad, ondanks de verminderde welvaart sinds de Gouden Eeuw. De straat raakte tijdelijk in verval en werd ’s avonds geassocieerd met prostitutie. De industriële revolutie bracht verandering; de aanleg van het Noordzeekanaal en de komst van het spoor zorgden voor een economische opleving. Bedrijven vestigden zich opnieuw in de Kalverstraat, die werd verfraaid met gasverlichting en etalages.
Een fin-de-siècle-PC
Rond 1900 werd de Kalverstraat de eerste straat die geasfalteerd werd en kreeg het als eerste elektrische verlichting in Amsterdam. De luxe Maison de Bonneterie verfraaide de straat, die inmiddels een toonbeeld van de fin-de-siècle was. Deze ontwikkelingen droegen bij aan de Kalverstraat’s reputatie als een prestigieuze winkelbestemming.
Niet meer de duurste
In de 20e eeuw werd winkelen toegankelijker voor een breder publiek. Dit leidde tot een vraag naar winkels met betaalbaardere goederen. De Kalverstraat verloor gedeeltelijk zijn status als de duurste winkelstraat; tegenwoordig ligt de hoogste huurprijs in de P.C. Hooftstraat, waar de topprijs € 3.500 per m2 bedraagt, tegenover € 2.500 per m2 in de Kalverstraat.
Wel (bijna) de drukste
Met 150 winkels over een kilometer van Dam tot Muntplein blijft de Kalverstraat de drukste winkelstraat van Nederland, met wekelijks ongeveer 270.000 passanten. Door de afwezigheid van auto’s sinds de jaren zeventig, is het verkeer in de straat veranderd van koetsen naar voetgangers en sneakers.
Tien keer zo kort
De Kalverstraat in het Utrechtse dorp Harmelen is echter veel korter, met een lengte van slechts 100 meter. Desondanks herbergt deze straat ook verschillende winkels, maar kan het niet tippen aan de drukte van de Amsterdamse versie.
Ontstaan onbekend
De oorsprong van de naam ‘Kalverstraat’ in Harmelen is onduidelijk. Historici weten niet zeker hoe de straat zijn naam heeft gekregen, zelfs niet of er ooit een kalvermarkt heeft bestaan.
De Kalverstraat bleef wat hij was
Terwijl de Amsterdamse Kalverstraat zich ontwikkelde tot een van de meest bekende winkelstraten van Europa, bleef de variant in Harmelen relatief onveranderd. De jaarlijkse Septembermarkt, georganiseerd sinds een halve eeuw, herinnert de bewoners aan de lokale geschiedenis.
Ook in Harmelen valt de huur niet mee
Beide straten delen echter de nadelen van centrale winkelgebieden. Verliezen door concurrentie met internet zijn ook in Harmelen zichtbaar, met winkels die gedwongen zijn hun deuren te sluiten vanwege hoge huurprijzen. In Harmelen is een winkelruimte van 240 m2 recent te huur aangeboden voor € 2.800 per maand.
Ondanks de uitdagingen heeft de eigenaresse Nathalie van Vliet haar activiteiten voortgezet met een nieuwe delicatessenzaak in de Kalverstraat.
