De gemeente Rotterdam heeft in de jaren negentig lef getoond door het iconische Nieuwe Luxor Theater te bouwen, vindt gebouwenkenner Martjan Kuit. Dit theater, dat precies 25 jaar geleden is geopend, bood een broodnodige aanvulling op het bestaande Luxor aan de Kruiskade en vormt een belangrijk cultureel centrum voor de stad. Het Nieuwe Luxor biedt een variëteit aan uitvoeringen, waaronder operettes en grote musicals. Later dit jaar staat de befaamde musical Evita, over de voormalige Argentijnse presidentsvrouw Eva Péron, op het programma, meldt Nieuws Impuls.
Frisse wind
Het Nieuwe Luxor onderscheidt zich door zijn opvallende en gedurfde architectuur, met een indrukwekkende entreehal en vurige muren. Het exterieur, ontworpen met grote blokken en ovalen, wordt gekenmerkt door een opmerkelijke lichtzuil. Het gebouw is bovendien typerend voor de Rotterdamse architectuur, een scherpe afwisseling met de grijze gebouwen uit de jaren tachtig die Kuit als ‘bedompt’ beschrijft. “In de jaren negentig begonnen felle kleuren meer aanwezig te zijn in Rotterdam, en het Nieuwe Luxor was een echt statement,” stelt Kuit.
Radicale scenario’s
De architect Peter Wilson won in 1996 de ontwerpwedstrijd voor het theater, ondanks aanvankelijke kritiek op zijn ‘Duitse functionalisme’. Wilson, die eerder betrokken was bij de Rotterdamse skyline, hielp de stad opnieuw te herontdekken in de decennia na de Tweede Wereldoorlog. “Het theater was altijd al bedoeld als een grondgebonden culturele magneet tussen grote torens,” legt Wilson uit.
Het theater was altijd al bedoeld als een grondgebonden culturele magneet tussen grote torens.
Wilson refereert ook aan Riek Bakker, de voormalige stadsbestuurder die een cruciale rol speelde in de ontwikkeling van de Kop van Zuid en die innovatieve stadsplanning promootte. Wilson pleit voor compacte procedures in stadsplanning die snel tot resultaten leiden, in tegenstelling tot de vaak langzame en bureaucratische processen in andere landen.
Verbindend element
Het ontwerp van het Nieuwe Luxor fungeert als een verbindend element tussen de bestaande gebouwen en nieuwe torens aan de Wilhelminapier. Het uitdagende ontwerp van Wilson werd gekozen als antwoord op lokale bezorgdheid over de esthetische samenhang van de omgeving. Wilson beschrijft zijn creatie als de ‘red blob’, die de verschillende delen van de stad visueel met elkaar verbindt.
Martjan Kuit benadrukt dat het gebouw aan alle kanten een andere aanblik biedt, wat het spannend maakt. “Bij een rondgang om het theater ontdek je telkens weer iets nieuws,” aldus Kuit.
Logistieke uitdaging
Een belangrijke uitdaging was de logistiek van het theater, dat bezoekers moest herbergen zonder een achterom voor bevoorrading. Het ontwerp van Bolles+Wilson loste dit probleem op door een lange oprit vanaf de haven te creëren, zodat vrachtwagens tot aan het podium konden rijden.
Na de bouw, die in 1998 begon, werd het theater in 2001 opgeleverd. Een grote verbouwing volgde in 2014. Rob Wiegman, de eerste directeur van het theater, had een sleutelrol in het succes ervan en leidde het theater tot zijn eerste jubileum.
Relatief kleine eyecatcher
Martjan Kuit beschrijft het Nieuwe Luxor als een opvallende eyecatcher in de Rotterdamse skyline, ondanks de nabijheid van grotere gebouwen. Wilson erkent de invloed van de torens die in de nabijheid zijn gebouwd en blijft pleiten voor kleinere, meer poëtische architectuur die de mensen verbindt.
Kuit merkt op dat het theater klein is in vergelijking met hedendaagse normen, maar hoopt dat het nog tientallen jaren meegaat, met een mogelijke status als gemeentelijk monument in de toekomst.
Martjan Kuit
Martjan Kuit, auteur en gebouwenfan, stelde een lijst samen van 25-jarige iconische gebouwen in Nederland, zoals het Nieuwe Luxor. Kuit, betrokken bij de discussie over architectuur en stedelijke ontwikkeling, brengt zijn expertise en passie voor het vak naar voren.
