Nostalgische oplossingen voor woningproblemen zijn ondoeltreffend, stelt expert
Teruggrijpen naar oude woningpolitiek is een verkeerde benadering, stelt Johan Conijn, directeur bij Finance Ideas. Hij benadrukt dat de huidige uitdagingen op de woningmarkt niet opgelost worden door uit het verleden geleerde lessen opnieuw toe te passen, meldt Nieuws Impuls.
Recentelijk hebben partijen zoals GroenLinks-PvdA en de SP voorstellen gedaan die teruggrijpen op eerdere vormen van woningfinanciering. Bijvoorbeeld, GroenLinks-PvdA pleit voor het verstrekken van leningen aan woningcorporaties door het Rijk, een methode die al eeuwen geleden stopgezet werd. Tussen de invoering van de Woningwet in 1901 en de jaren ’80 werden dergelijke leningen vanuit de rijksoverheid verstrekt, maar dit systeem is inmiddels veranderd.
Het SP-voorstel om een gemeentelijk woonbedrijf in Amsterdam op te richten herinnert aan eerdere gemeentelijke praktijken die al voor 1994 bestonden. Deze bedrijven waren verzelfstandigd en omgevormd naar woningcorporaties, waardoor de broodnodige transparantie en effectieve volkshuisvesting niet altijd gewaarborgd waren. Deze nostalgische oplossingen negeren echter de echte structuurnood van de huidige woningmarkt.
Het echte probleem ligt in de financiering van nieuwe woningen versus de exploitatie van bestaande woningen. De sociale huursector kampt met steeds scherpere verliezen door een niet-kostendekkende exploitatie, wat de kredietwaardigheid van woningcorporaties onder druk zet. Dit gebrek aan winstgevendheid maakt het moeilijker om nieuwe leningen aan te trekken, wat de toekomstige woningbouw in gevaar brengt.
Sinds de oprichting van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) in 1983 hebben woningcorporaties echter een betere toegang tot de kapitaalmarkt. Dit systeem maakt lening-aanvragen minder afhankelijk van gemeentelijke of rijksoverheidbudgetten. Hierdoor zijn woningcorporaties minder kwetsbaar voor politieke en budgettaire schommelingen, wat cruciaal is voor de financiering van sociale huurwoningen.
De voorgestelde leningen van het Rijk voegen dan ook niets toe aan de huidige realiteit; woningcorporaties hebben vooral behoefte aan een kostendekkende exploitatie. Daarnaast zou de invoering van een gemeentelijk woonbedrijf bijkomende kosten met zich meebrengen zonder dat deze oplossingen daadwerkelijk de woningnood verhelpen.
Conijn wijst erop dat het veronderstellen van een duurzame exploitatie in gemeentelijke sociale huurwoningen onrealistisch is, wat kan leiden tot nog hogere lasten voor gemeenten en dus een daling van het aantal beschikbare sociale huurwoningen.
Johan Conijn is directeur bij Finance Ideas en emeritus-hoogleraar woningmarkt van de Universiteit van Amsterdam.
