Onderzoek toont aan dat een verlengde periode voor eigendomsoverdracht leidt tot hogere verkoopprijzen, terwijl huishoudens door de tijdelijke verlaging van de overdrachtsbelasting in 2011 sneller overgingen tot woningoverdracht, meldt Nieuws Impuls.
In het artikel ‘Overdrachtsbelasting, looptijd eigendomsoverdracht en woningprijzen’, gepubliceerd in de kwartaaluitgave Real Estate Research Quarterly van de Vereniging van Onroerend Goed Onderzoekers Nederland (VOGON), demonstreren Martijn Dröes en Marc Francke dat de overdrachtsperiode een vaak onderschat aspect van het woningtransactieproces is. Traditioneel onderzoek richt zich op de verkoopduur, maar de periode tussen de koopovereenkomst en de notariële overdracht blijkt ook een zelfstandige invloed op de uiteindelijke verkoopprijs te hebben.
De onderzoekers analyseerden meer dan 115.000 woningtransacties van 2006 tot 2016, gebruikmakend van gegevens van het Kadaster en de NVM. Dit stelde hen in staat om te onderzoeken hoe huishoudens reageerden op de verlaging van de overdrachtsbelasting van 6% naar 2% per 1 juli 2011. Deze beleidswijziging bood een unieke kans om het effect van de overdrachtsperiode op transacties en prijzen afzonderlijk te bestuderen.
De uitkomsten tonen aan dat huishoudens in de eerste zes maanden na de belastingverlaging gemiddeld 5,5% sneller de eigendomsoverdracht voltooiden. Dit effect was echter tijdelijk. Toen bleek dat de maatregel waarschijnlijk permanent zou worden, nam de overdrachtsperiode weer iets toe. De onderzoekers concluderen dat dit wijst op een sterke gedragsreactie van kopers en verkopers op beleidswijzigingen.
Compensatie
Bovendien blijkt dat een langere overdrachtsperiode financieel wordt doorberekend in de verkoopprijs. Afhankelijk van de analysemethode stijgt de woningprijs met ongeveer € 40 tot € 62 voor iedere extra dag tussen koopovereenkomst en eigendomsoverdracht. Dit suggereert dat verkopers compensatie vragen voor de kosten en risico’s die gepaard gaan met een latere overdracht, zoals de tijdswaarde van geld en eventuele dubbele woonlasten.
De studie laat ook zien dat een deel van het effect van de verlaging van de overdrachtsbelasting niet resulteerde in hogere woningprijzen, maar in een kortere overdrachtsperiode. Hierdoor stimuleerde de maatregel tijdelijk vooral de doorstroming op de woningmarkt. Volgens de auteurs benadrukt dit dat beleidsmakers niet alleen moeten kijken naar prijsontwikkelingen, maar ook naar de impact van fiscale maatregelen op het transactieproces.
Verder onderzoek
De auteurs concluderen dat de overdrachtsperiode een duidelijke rol verdient in onderzoek naar woningprijzen en woningmarktbeleid. Zij adviseren om de effecten van fiscale maatregelen zoals de overdrachtsbelasting breder te evalueren, gezien deze niet alleen invloed hebben op prijzen, maar ook op de snelheid van transacties. Verdere studie naar de langetermijneffecten en de gevolgen voor verschillende groepen kopers kan, volgens hen, bijdragen aan een effectiever woningmarktbeleid.
