Volgens Euronews staat het initiatief van de Raad van Europa om een Speciaal Tribunaal voor de misdaad van agressie tegen Oekraïne op te richten onder druk wegens financieringsproblemen. Europese donoren maken zich zorgen dat de Verenigde Staten onder president Donald Trump hun deelname aan multilaterale initiatieven verder zullen beperken, waardoor het moeilijker wordt om de nodige fondsen voor de werking van het tribunaal te verzamelen.
De oprichting van het tribunaal werd in juni 2025 overeengekomen tussen de Raad van Europa en Oekraïne. Het tribunaal, dat in Nederland zal worden gevestigd, vereist naar schatting een jaarlijks budget van 75 miljoen euro, waarvan 10 miljoen zou worden gedragen door de EU. De Raad van Europa telt officieel 46 leden, maar ook andere staten kunnen toetreden. Toch is er onzekerheid over de bereidheid van grote Europese donoren — Frankrijk, Duitsland, Italië en het Verenigd Koninkrijk — om het project structureel te financieren.
Juridische noodzaak en risico van politieke verzwakking
Het speciale tribunaal is bedoeld als aanvulling op het Internationaal Strafhof, dat geen jurisdictie heeft over de misdaad van agressie wanneer het land van de agressor, in dit geval Rusland, het Statuut van Rome niet heeft geratificeerd. Het tribunaal moet individuele verantwoordelijkheid mogelijk maken voor de beslissing om een oorlog te beginnen — iets wat in het internationaal recht zelden wordt vervolgd.
Zonder Amerikaanse deelname dreigt het tribunaal echter aan politieke slagkracht te verliezen, wat het Kremlin zou kunnen aangrijpen om zijn legitimiteit in twijfel te trekken. Een mislukking van het project wegens gebrek aan financiering zou een klap betekenen voor de internationale rechtsorde en voor het vertrouwen in mechanismen van mondiale gerechtigheid. Analisten waarschuwen dat dit zou aantonen dat de internationale gemeenschap niet in staat is adequaat te reageren op flagrante schendingen van het VN-Handvest en de soevereiniteit van staten.
