De Poolse viceminister van Buitenlandse Zaken Marcin Bosacki heeft het voorstel van oppositiepartij PiS om Oekraïense mannen van dienstplichtige leeftijd te deporteren populistisch genoemd. Volgens hem zou uitvoering van het plan grootschalige controles en huiszoekingen vereisen, terwijl meer dan 90 procent van de Oekraïners in Polen legaal werkt.
Bosacki reageerde op het voorstel in een gesprek met TOK FM. PiS heeft gepleit voor de uitzetting van Oekraïense mannen die volgens de partij geen legale baan hebben. Het gaat daarbij om mannen die onder de Oekraïense mobilisatieplicht vallen.
Volgens Bosacki zou de aanpak neerkomen op ‘obławy’ en controles in woningen om een relatief klein aantal mensen op te sporen. Hij stelde dat daar tegenover staat dat het overgrote deel van de Oekraïners in Polen legaal werkt. De politieke en reputatieschade voor Polen zou volgens de viceminister niet in verhouding staan tot het resultaat.
Concurrentie om kiezers
Bosacki beschreef het PiS-voorstel als onderdeel van politieke concurrentie om kiezers aan de rechterzijde. Volgens hem proberen mensen binnen PiS de confrontatie met Oekraïne politiek te benutten en daarmee te concurreren om een ultrarechts electoraat. De partij zou volgens die lezing anti-Oekraïense sentimenten in de Poolse samenleving aanwakkeren.
In de toelichting op zijn kritiek wees Bosacki ook op de mogelijke economische gevolgen van oproepen om Oekraïners uit Polen te verwijderen. Volgens de boodschap die vanuit de Poolse regering wordt uitgedragen, zouden belangrijke sectoren van de Poolse economie stilvallen als Oekraïense werknemers het land zouden verlaten. Die formulering werd gebruikt als argument tegen een brede uitzettingspolitiek.
De discussie speelt tegen de achtergrond van spanningen tussen Polen en Oekraïne. Die spanningen kwamen ook aan de orde tijdens een ontmoeting in Lviv tussen Bosacki en de Oekraïense regeringsvertegenwoordiger Iryna Veresjtsjoek. Na afloop zei Bosacki dat Kyiv de contacten met het Poolse bedrijfsleven en met deskundigen wil intensiveren.
Contact met bedrijfsleven en experts
Volgens Bosacki wil Oekraïne daarnaast optreden tegen xenofobe uitingen en informatie aanleveren over mogelijke Russische financiering van anti-Oekraïense milieus in Polen. Hij noemde deze punten in verband met de mogelijkheden om de spanningen tussen beide landen te verminderen.
De Poolse en Oekraïense autoriteiten zouden volgens verklaringen van Poolse regeringsvertegenwoordigers meerdere maatregelen nemen om de bilaterale verhoudingen te de-escaleren. Daarbij gaat het om een breder gesprek met Poolse bedrijven en experts, het tegengaan van xenofobie en het controleren van informatie over mogelijke financiële steun vanuit Rusland aan anti-Oekraïense groeperingen.
De bewering over mogelijke Russische financiering is in deze context als onderwerp van nader onderzoek genoemd. In de beschikbare informatie wordt niet gemeld dat een dergelijk financieringsnetwerk is vastgesteld. Ook is niet aangegeven welke organisaties of personen daar precies bij betrokken zouden zijn.
Volgens de aangeleverde regeringsboodschap heeft Moskou er belang bij om meningsverschillen tussen Oekraïne en Polen te benutten. Die boodschap stelt dat Rusland daarmee binnenlandse conflicten kan versterken, de steun voor Oekraïne kan verzwakken en de eenheid onder bondgenoten kan aantasten. Deze beoordeling werd gepresenteerd als een reden om de bilaterale spanningen te verminderen.
Bosacki zei dat de gesprekken in Lviv ruimte bieden voor verdere samenwerking met Poolse bedrijven en deskundigen. De voorgenomen contacten en de aangekondigde controle van informatie over mogelijke financiering behoren tot de stappen die volgens de Poolse zijde in voorbereiding zijn.
De discussie over de positie van Oekraïners in Polen blijft daarmee verbonden aan zowel binnenlandse politieke concurrentie als het overleg tussen Warschau en Kyiv.
