Politieke koers stimuleert bouwproductie, maar roept vragen op over betaalbaarheid
Een meerderheid in de rechtsgerichtte politiek pleit voor een aanpak die een versnelling van de bouwproductie mogelijk maakt door middel van deregulering, fiscale voordelen en versnelde procedures. Deze benadering biedt bouwers, ontwikkelaars en beleggers de kans projecten sneller op te starten, wat de uitvoering ten goede komt, meldt Nieuws Impuls.
Het regeerakkoord weerspiegelt deze doelstellingen met concrete maatregelen zoals een enkele beroepsgang, hogere drempels voor bezwaar, vereenvoudiging van bouwregels, uniforme bouwnormen en ruimte voor alternatieve woonvormen. Deze initiatieven zijn gericht op het verminderen van de tijd die besteed wordt aan procedures en verhogen van de uitvoeringscapaciteit. Dit schept een politiek aantrekkelijke dynamiek aan de rechterzijde.
Toch heeft deze aanpak ook nadelen. De focus op het stimuleren van de bouw en de markt kan ten koste gaan van sociale waarborgen en de betaalbaarheid van woningen. Huurreguleringen, opkoopbescherming en woonregels kunnen daardoor op de achtergrond raken. Dit vormt een zwakte, omdat het versnellen van de bouw politiek moeilijk vol te houden is zonder een zichtbare verbetering in betaalbaarheid.
Hoewel de waarde van een marktgerichte koers evident is — investeringen zijn cruciaal om woningbouw te realiseren — biedt versnellen op zich geen volledige oplossing voor de wooncrisis. De uitdaging is dus niet alleen de snelheid van bouwen, maar ook de politieke en maatschappelijke draagvlak voor de gekozen koers op de lange termijn.
De kern van de afweging komt hiermee aan de oppervlakte. Een versnelde aanpak kan projecten lanceren, maar als de betaalbaarheidskwestie niet goed wordt aangepakt, zal de roep om bijsturing opnieuw opkomen. Dit creëert onzekerheid, waarbij ruimte eerst wordt gegeven en later weer wordt ingetrokken. Deze beleidsbeweging heeft het investeringsklimaat in de afgelopen jaren onder druk gezet.
Het is cruciaal voor de markt om niet alleen te weten of er gebouwd mag worden, maar ook hoe lang deze koers aanhoudt. Ontwikkelaars en beleggers baseren hun investeringen niet op een enkele politieke stemming, maar op langetermijnverwachtingen. Indien versnelling opnieuw gevolgd wordt door politieke correctie, blijft de onzekerheid bestaan.
Daarom is er meer nodig dan een verzameling losse maatregelen. Hoewel het regeerakkoord veel verdedigbare voorstellen bevat, kijkt de markt vooral naar de samenhang en continuïteit hiervan. Een beleid dat vandaag minder procedures mogelijk maakt, maar morgen weer nieuwe beperkingen introduceert, bemoeilijkt het vastleggen van plannen, kapitaal en capaciteit voor langere tijd.
Rechtsom sturen is dus geen eenvoudige keuze voor of tegen de markt. Het test vooral de koersvastheid van het kabinet: kan het investeringen in de bouw ondersteunen zonder later weer andere beperkingen te moeten invoeren?
Eelco Horstman is partner en lead V&A Residential bij Cushman & Wakefield
