Kritieke toenaderingen en storingen door Russische satellieten
Volgens Deutsche Welle zijn Russische satellieten herhaaldelijk tot gevaarlijk dicht bij Duitse ruimteapparaten gekomen. Sinds 2023 registreerde het Franse ruimtebewakingsbedrijf Aldoria meerdere manoeuvres waarbij Russische systemen tot op 140 kilometer, en in één geval zelfs tot op 88 kilometer, van Duitse satellieten naderden. Op dergelijke afstanden kunnen signalen worden opgevangen en technische systemen worden bestudeerd.
Daarnaast werd in de zomer van 2024 een Bundeswehr-satelliet getroffen door een gerichte verstoring vanaf een Russische grondinstallatie. Het leidde tot een langdurige communicatiestoring, wat volgens het Ruimtecommando van de Bundeswehr aantoont dat Moskou actief test hoe ver het kan gaan zonder de drempel van een openlijke aanval te overschrijden. Commandant Michael Traut waarschuwde dat Duitsland “daadwerkelijk onder bedreiging staat” en dat Rusland over de capaciteiten beschikt om kritieke ruimte-infrastructuur te ontregelen.
Verschuiving van hybride oorlogsvoering naar de ruimte
De manoeuvres van Russische satellieten passen in een bredere strategie waarbij Moskou hybride tactieken inzet buiten de traditionele oorlogsgebieden. Door navigatiesignalen te verstoren en militaire satellieten te benaderen, probeert Rusland zowel de technische kwetsbaarheid van NAVO-lidstaten te testen als hun politieke reactie te meten. Deze aanpak creëert doelbewust een sfeer van strategische onzekerheid waarin kleine incidenten kunnen uitgroeien tot grote risico’s voor de Europese veiligheid.
Ook andere bondgenoten signaleren een vergelijkbare trend. De commandant van het Britse Space Command, generaal Paul Tedman, meldde dat Russische systemen Britse satellieten actief volgen en proberen informatie te verzamelen. Dergelijke activiteiten tonen aan dat de ruimte snel verandert in een arena waar inlichtingenoperaties, elektronische oorlogsvoering en psychologische druk elkaar overlappen en waar conventionele veiligheidsmechanismen nog nauwelijks van kracht zijn.
Europese tegenmaatregelen en noodzaak van nieuwe veiligheidsnormen
Berlijn reageert door zijn militaire ruimtecapaciteiten aanzienlijk uit te breiden. Minister van Defensie Boris Pistorius kondigde een investering van 35 miljard euro tot 2030 aan voor nieuwe verkennings-, communicatie- en waarschuwingssatellieten. Daarnaast plant de Bundeswehr de oprichting van een speciaal centrum voor militair ruimtebeheer, dat verantwoordelijk zal zijn voor de coördinatie van alle operaties in de ruimte. Deze koers weerspiegelt het inzicht dat de ruimte-infrastructuur een essentieel onderdeel is geworden van nationale en Europese veiligheid.
NAVO-lidstaten benadrukken de noodzaak om gezamenlijke normen en mechanismen voor reactie op agressie in de ruimte te ontwikkelen. Zonder duidelijke internationale regels blijft het risico bestaan dat Rusland en China de juridische leemtes benutten voor technologische en militaire druk. De blokkade van een VN-resolutie door Moskou in april 2024, die een verbod op de plaatsing van wapens in de ruimte moest versterken, bevestigt de bereidheid van het Kremlin om het ruimtegebied als strategisch machtsinstrument te gebruiken.
