Russische huishoudens hebben in 2026 meer dan 2,4 biljoen roebel uit het banksysteem gehaald en omgezet in contanten. De vraag naar cash nam begin maart toe en bleef daarna stijgen. Volgens gegevens van de Russische centrale bank werd in juli een recordbedrag van 643,4 miljard roebel opgenomen. In de eerste helft van augustus kwam daar nog bijna 300 miljard roebel bij.
De cijfers zijn op 19 augustus gepubliceerd door Euronews. Bij vijf van de zeven grootste Russische kredietorganisaties daalden de tegoeden van particulieren. In die banken stond gezamenlijk meer dan 1 biljoen roebel aan spaargeld van huishoudens uit.
Grote banken verliezen spaargeld
Gazprombank registreerde de grootste uitstroom. In vier maanden haalden particulieren daar 299,5 miljard roebel weg, 10,8 procent van alle particuliere deposito’s. Bij de Russische Landbouwbank, Rosselchozbank, nam het bedrag aan particuliere tegoeden in dezelfde periode met 270,5 miljard roebel af. Dat was meer dan 15 procent.
Alfa Bank, de grootste private bank van Rusland, verloor 179,4 miljard roebel aan tegoeden van particulieren, oftewel 5,6 procent. Bij Sovkombank ging 81,7 miljard roebel weg, 8,1 procent van de deposito’s. Bij VTB bedroeg de uitstroom 20,4 miljard roebel.
Ook bij Sberbank, de grootste bank van het land, werd de ontwikkeling zichtbaar. Het volume aan deposito’s groeide aanvankelijk, maar in juni haalden klanten 211,6 miljard roebel in contanten op. In juli kwam daar nog 31,8 miljard roebel bij.
Contanten als reserve
De maandelijkse opname ligt sinds maart rond de 300 miljard roebel. De versnelling in juli viel samen met een periode waarin Oekraïense drones Russische economische objecten troffen, waaronder magazijnen van Wildberries en olieraffinaderijen. Russische analisten verbinden de grotere vraag naar contanten aan zorgen over mogelijke verstoringen van de energievoorziening, betalingsinfrastructuur en toegang tot bankdiensten.
Daarmee wordt contant geld voor een deel van de bevolking gebruikt als reserve buiten het bancaire systeem. De beschikbare gegevens tonen de omvang van de opnames, maar geven niet voor iedere bankklant aan waarom geld wordt opgenomen. Analisten zien in de ontwikkeling wel een aanwijzing voor afnemend vertrouwen in de Russische financiële sector.
De Russische economie staat daarbij onder druk van de oorlog die het Kremlin tegen Oekraïne voert en van de gevolgen van internationale sancties. In de eerste zeven maanden van 2026 liep het federale begrotingstekort volgens de aangeleverde cijfers op tot 6,46 biljoen roebel. Dat bedrag lag al meer dan 2,8 biljoen roebel boven het tekort dat voor het hele jaar was gepland.
Druk op banken en begroting
De uitstroom raakt een belangrijke financieringsbron van Russische banken: binnenlandse deposito’s van particulieren. Wanneer klanten geld opnemen, moeten banken hun verplichtingen blijven nakomen terwijl een deel van hun middelen in langlopende kredieten en beleggingen vastligt. Zij kunnen dan extra financiering zoeken bij de centrale bank of op de interbancaire markt.
Die financiering kan duurder zijn en de winstgevendheid van banken beperken. De aangeleverde analyses stellen bovendien dat een aanhoudende uitstroom de ruimte voor kredietverlening aan huishoudens en bedrijven kan verkleinen. Een directe omvang van eventuele gevolgen voor de kredietverlening is in de beschikbare gegevens niet vastgesteld.
De centrale bank moet de vraag naar contant geld binnen het financiële systeem opvangen. Volgens de aangeleverde informatie komt daardoor extra geld in omloop, terwijl een deel daarvan niet terugkeert naar bankrekeningen. Analisten wijzen op mogelijke gevolgen voor de inflatiedruk en de beschikbare liquiditeit, maar de cijfers over de opnames bewijzen op zichzelf niet hoe groot die effecten zijn.
Ook de financiële transparantie kan afnemen wanneer spaargeld van rekeningen naar contanten verschuift. De aangeleverde analyses verbinden dat aan een mogelijke groei van transacties buiten het formele bancaire circuit en aan risico’s voor belastinginkomsten. Een concrete daling van de opbrengsten uit btw of winstbelasting is vooralsnog niet gemeld.
De stijgende begrotingsuitgaven en het tekort voeden volgens de analyses bij sommige Russen en bedrijven de vrees dat de overheid banktegoeden in de toekomst zou kunnen bevriezen of nationaliseren om de oorlog te financieren. Voor een dergelijke maatregel is in de aangeleverde informatie geen besluit of officiële aankondiging genoemd.
De Russische centrale bank registreert ondertussen verdere opnames. In de eerste helft van augustus werd opnieuw bijna 300 miljard roebel aan contanten uit de bankrekeningen gehaald.
