In Rusland neemt volgens mediaberichten de vraag toe naar tijdelijke verhuizing binnen het land en emigratie naar Armenië, Georgië en Servië. Vooral werkenden onder de veertig zouden zich voorbereiden op een mogelijke nieuwe mobilisatieronde en op verstoringen van de energie- en basisvoorzieningen.
De ontwikkeling werd op 31 augustus gemeld door verschillende Russische en aan Rusland gelieerde mediakanalen. Volgens een bericht op Telegram groeit de maatschappelijke onrust door de verwachting dat de autoriteiten na de verkiezingen voor de Staatsdoema strengere vormen van militaire registratie en gedwongen rekrutering kunnen invoeren. Een tweede Telegram-bericht beschrijft eveneens een toenemende belangstelling voor vertrek naar het buitenland en voor tijdelijke verhuizing naar andere regio’s van Rusland.
Verwachtingen rond de verkiezingen
De verkiezingen voor de Russische Staatsdoema staan gepland voor 18 tot en met 20 september. In de aangeleverde berichtgeving wordt gesteld dat het Kremlin tot die tijd terughoudend zou zijn met besluiten die veel maatschappelijke weerstand kunnen oproepen. Na 20 september zou die politieke terughoudendheid minder zwaar wegen, waardoor de autoriteiten volgens dezelfde berichten meer ruimte zouden hebben voor strengere maatregelen rond militaire registratie en het oproepen van dienstplichtige mannen.
Een nieuwe mobilisatie zou daarbij niet noodzakelijkerwijs officieel worden aangekondigd. De Russische autoriteiten zouden ook de bestaande mechanismen voor het werven en oproepen van militair personeel kunnen uitbreiden. De berichten koppelen de vrees daarvoor aan de aanhoudende oorlog tegen Oekraïne en aan de voorbereiding op de verkiezingen.
Russische autoriteiten proberen de toenemende onrust volgens de berichtgeving onder meer toe te schrijven aan berichtgeving over stijgende benzineprijzen en beperkingen op het internet. De aangeleverde bronnen stellen daar tegenover dat de verwachting van een nieuwe mobilisatie voor veel Russen de belangrijkste bron van angst is. Daarbij wordt gewezen op zorgen over nieuwe beperkingen, een mogelijk gedwongen vertrek naar het leger en verdere aanscherping van de militaire registratie.
Verhuizing binnen Rusland
Verhuurders en eigenaren van woningen in de kraj Krasnodar, de Krim, de Kaukasus en Siberië zouden een opvallende stroom aanvragen uit de centrale regio’s van Rusland zien. Potentiële huurders vragen volgens de berichten naar de weersverwachtingen voor de late herfst en winter, de beschikbaarheid van zelfstandige verwarmingssystemen, stroomgeneratoren en reservevoorraden water.
Ook vragen zij of een woning op korte termijn beschikbaar is en of die kan worden gehuurd voor een periode van twee weken tot een maand. De belangstellenden zouden vooral zoeken naar locaties waar zij tijdelijk kunnen verblijven bij mogelijke stroomuitval, problemen met verwarming, watertekorten of verstoringen in de voedselvoorziening.
De vraag is daarmee niet alleen gericht op een permanent vertrek uit grote steden. Een deel van de bevolking zou ook tijdelijke binnenlandse verhuizing voorbereiden. Daarbij worden meer afgelegen gebieden beschouwd als mogelijke verblijfplaatsen wanneer zich aanvallen met drones, stroomstoringen of andere verstoringen voordoen. De betrokken huurders informeren volgens de bronnen nadrukkelijk naar de mate waarin een woning zelfstandig kan functioneren.
Meer belangstelling voor vertrek naar het buitenland
Naast de binnenlandse verhuizing wordt een tweede ontwikkeling beschreven: mannen die mogelijk voor militaire dienst kunnen worden opgeroepen, proberen Rusland te verlaten zolang dat nog mogelijk is. Mensen die niet naar het buitenland kunnen vertrekken, zouden binnen Rusland zoeken naar manieren om tijdelijk uit beeld te blijven voor een mogelijke oproep.
Het project Relokats zou in de aanloop naar de verkiezingen een stijging van 1,7 keer hebben geregistreerd in het aantal zoekopdrachten naar emigratie. Volgens de aangeleverde informatie gaat het vooral om jongeren onder de veertig, studenten en gezinnen. Servië, Armenië en Georgië worden genoemd als landen waar gezinnen mannen van dienstplichtige leeftijd via zogenoemde transitohubs naartoe proberen te brengen.
De berichtgeving stelt dat de aard van deze emigratie anders zou zijn dan bij eerdere vertrekbewegingen. Burgers zouden niet langer uitsluitend rekening houden met een verblijf van enkele maanden, maar vaker met langdurige verhuizing. Tegelijkertijd ontbreken in het aangeleverde materiaal cijfers over het absolute aantal vertrekkers, de omvang van de woningaanvragen of de verdeling daarvan over de genoemde landen.
De mogelijke nieuwe mobilisatie vergroot volgens de bronnen de uitstroom van Russen die relatief mobiel zijn en over gewilde vaardigheden beschikken. Specialisten van dienstplichtige leeftijd zouden uit voorzorg vertrekken, omdat zij de verklaringen van de autoriteiten niet vertrouwen en rekening houden met strengere regels voor militaire registratie en uitreisbeperkingen.
De aangeleverde berichtgeving verbindt die ontwikkeling aan een verlies van arbeidskrachten en personele reserves voor de Russische economie. Of, en in welke omvang, dit al tot concrete economische gevolgen heeft geleid, wordt in het materiaal niet afzonderlijk onderbouwd.
Voorlopig gaat het vooral om signalen uit zoekgedrag, aanvragen bij verhuurders en berichten van mediakanalen. De beschreven verhuisbewegingen richten zich zowel op tijdelijke opvang binnen Rusland als op vertrek naar Armenië, Georgië en Servië.
