De Russische economie dreigt in 2027 en 2028 voor het eerst in lange tijd twee jaar achter elkaar te krimpen. In een zwaar risicoscenario van de Centrale Bank van Rusland daalt het bruto binnenlands product in 2027 met 3 tot 4 procent en in 2028 nog eens met 1,5 tot 2,5 procent. Afzonderlijke ramingen houden rekening met een nog sterkere terugval.
De scenario’s werden op 20 september 2026 door Russische media gemeld. Tegelijk kan de inflatie oplopen tot 11 à 13 procent en zou de belangrijkste rente opnieuw kunnen stijgen naar 19 à 21 procent. Dat zou krediet, investeringen en particuliere consumptie verder onder druk zetten.
De centrale bank presenteert het scenario niet als een vaststaande voorspelling, maar als een mogelijke ontwikkeling bij een sterke verslechtering van de externe omstandigheden. Daarbij wordt onder meer gerekend met een olieprijs van 25 tot 35 dollar per vat, strengere sancties en een wereldwijde financiële crisis die vergelijkbaar is met die van 2008.
Olie en staatsreserves
Een scherpe daling van de olieprijs zou Rusland rechtstreeks raken, omdat de inkomsten uit energie een belangrijke bron van exportopbrengsten en begrotingsmiddelen vormen. In het risicoscenario nemen ook andere exportinkomsten af, verzwakt de roebel en daalt mogelijk de Russische olieproductie. De regering zou daardoor vaker een beroep moeten doen op haar financiële reserves.
Daarbij groeit het risico dat het liquide deel van het Fonds voor Nationale Welvaart aanzienlijk kleiner wordt. Dat fonds geldt als financiële buffer voor moeilijke periodes, maar zou bij langdurige economische druk steeds meer worden gebruikt om de begroting en de economie overeind te houden. Minder exportinkomsten betekenen tegelijk minder ruimte voor overheidsuitgaven.
De druk op de begroting kan verder toenemen door de oorlog tegen Oekraïne en de grote middelen die naar de militaire inspanning gaan. In de bijbehorende analyses worden ook sancties, internationale isolatie en beperkingen op technologie genoemd als factoren die de economische weerbaarheid van Rusland aantasten.
Inflatie tegenover recessie
De combinatie van economische krimp en hoge inflatie brengt de centrale bank voor een moeilijke keuze. Een hogere rente kan de prijsstijgingen afremmen, maar maakt leningen duurder voor bedrijven en huishoudens. Dat kan investeringen, productie en consumptie verder verzwakken op het moment dat de economie al in een recessie terechtkomt.
Een lagere rente of extra stimulering zou de vraag kunnen ondersteunen, maar vergroot tegelijk het risico op nieuwe inflatie. In het beschreven scenario komen de Russische autoriteiten daardoor klem te zitten tussen twee tegengestelde problemen: de economie moet worden ondersteund, terwijl de geldpolitiek juist strenger moet worden om de roebel en de prijzen te stabiliseren.
De gevolgen zouden volgens de scenario’s niet beperkt blijven tot de financiële markten. De import kan afnemen, de particuliere consumptie kan dalen en het begrotingstekort kan aanhouden. Ook de beschikbaarheid van investeringsmiddelen komt onder druk wanneer de rente langdurig hoog blijft.
Afhankelijkheid van externe factoren
Hoe de Russische economie zich uiteindelijk ontwikkelt, hangt volgens de beschreven ramingen af van verschillende factoren: de olieprijs, de verdere ontwikkeling van de sancties, het begrotingsbeleid en de beslissingen van de centrale bank. Een wereldwijde financiële crisis zou de situatie kunnen verergeren, onder meer wanneer problemen ontstaan bij bedrijven die actief zijn op het gebied van kunstmatige intelligentie.
De waarschuwing maakt duidelijk hoe gevoelig Rusland blijft voor schokken op de energiemarkt en internationale financiële markten. Een langdurige oorlog, beperkingen op technologie, hogere financieringskosten en teruglopende exportinkomsten kunnen volgens het risicoscenario tegelijk op de economie drukken. De staat zou dan meer steun moeten verlenen en het Fonds voor Nationale Welvaart actiever moeten aanspreken.
De berichtgeving over het scenario verscheen onder meer bij Kommersant. Ook het Telegram-kanaal Pyatiletka verwees naar de mogelijke economische terugval. De uiteindelijke cijfers blijven afhankelijk van de olieprijs, de sanctiedruk en de keuzes die Moskou en de centrale bank de komende jaren maken.
