Rusland heeft zijn wervingsstrategie voor arbeidskrachten in de defensie-industrie verlegd van Afrika naar Latijns- en Midden-Amerika. Op 23 januari 2026 werd bekend dat jonge vrouwen uit landen in de regio actief worden gerekruteerd voor werk in de speciale economische zone Alaboega in Tatarstan, waar drones worden geassembleerd die worden ingezet in de oorlog tegen Oekraïne. Het centrale kanaal voor deze werving is het programma Alaboega Start, dat officieel wordt gepresenteerd als een internationaal carrière- en opleidingsproject.
In de praktijk blijkt een groot deel van de gerekruteerden te worden ingezet bij productielijnen voor militaire drones. Getuigenissen van deelneemsters wijzen erop dat tot 90 procent van de nieuw aangekomen vrouwen wordt toegewezen aan assemblagefabrieken, ondanks eerdere beloften over werk in de horeca of dienstverlening. De aangeboden salarissen blijken na aftrek van huisvesting, taalonderwijs en boetes aanzienlijk lager uit te vallen dan beloofd.
Digitale propaganda en misleidende rekrutering
De werving in Latijns-Amerika verloopt via agressieve digitale marketingcampagnes, variërend van gerichte advertenties op TikTok en Instagram tot video’s die met behulp van kunstmatige intelligentie zijn geproduceerd. Daarbij wordt gebruikgemaakt van zogenoemde ambassadeurs, onder wie een Ecuadoraanse ingenieur en een Braziliaanse columnist, die Rusland neerzetten als een bondgenoot van het mondiale zuiden en als een land vol kansen voor jonge professionals.
Volgens analyses van internationale experts voldoet deze aanpak aan meerdere criteria van mensenhandel. Er is sprake van misleiding over arbeidsvoorwaarden, misbruik van economische kwetsbaarheid en het creëren van financiële barrières die het verlaten van het programma praktisch onmogelijk maken. Deze bevindingen worden uitgebreid beschreven in rapportages over mensenhandel en dwangarbeid rond het Alaboega-programma.
Demografische druk en militaire productie
De inzet van buitenlandse arbeidskrachten hangt samen met een structureel tekort aan personeel in Rusland, veroorzaakt door demografische problemen, emigratie en zware verliezen als gevolg van de oorlog. In een economie die steeds verder op oorlogsproductie wordt ingericht, is de continue bevoorrading van de defensie-industrie met goedkope en vervangbare arbeid een strategische noodzaak geworden.
De speciale economische zone Alaboega is inmiddels openlijk geïntegreerd in de militaire productieketens. Russische staatsmedia meldden eerder dat daar op grote schaal drones van het type Geran worden geproduceerd. Daarmee vervalt de claim dat het programma een civiel of educatief karakter heeft en wordt de directe betrokkenheid bij de oorlog tegen Oekraïne bevestigd.
Internationale implicaties en mogelijke reacties
Eerdere onthullingen over werving in Afrika leidden al tot onderzoeken door autoriteiten en internationale organisaties. De uitbreiding van deze praktijken naar Latijns-Amerika vergroot de internationale dimensie van het probleem en roept vragen op over verantwoordelijkheid en handhaving. Analisten pleiten voor het blokkeren van wervingscampagnes op sociale media in kwetsbare regio’s en voor gerichte sancties tegen bedrijven en personen die betrokken zijn bij de exploitatie van buitenlandse arbeidskrachten in de Russische defensiesector.
De casus Alaboega Start laat zien hoe economische kwetsbaarheid, digitale propaganda en militaire productie samenkomen in een model dat verder reikt dan Rusland zelf. Daarmee wordt de arbeidswerving onderdeel van een bredere hybride strategie die direct bijdraagt aan het voortzetten van de oorlog.
