Russische regio’s halen geld voor loonsverhogingen weg om schulden te betalen

Russische regio’s halen geld voor loonsverhogingen weg om schulden te betalen
Russische regio’s halen geld voor loonsverhogingen weg om schulden te betalen

In Russische regio’s wordt geld dat was gereserveerd voor hogere lonen in de publieke sector gebruikt om rente en andere schuldenlasten te betalen. In de oblasten Tomsk en Archangelsk werd in het najaar van 2026 samen ruim 1,4 miljard roebel uit zulke loonreserves gehaald.

De besluiten maken zichtbaar hoe snel de stijgende kosten van leningen de regionale begrotingen beperken. Moskou wijst geregeld op de relatief lage staatsschuld van Rusland, maar voor scholen, ziekenhuizen en regionale overheden is vooral van belang hoeveel geld jaarlijks naar schuldeisers gaat.

Tomsk betaalt rente uit de loonreserve

Op 21 oktober 2026 meldden Russische media dat de regering van de oblast Tomsk 787,3 miljoen roebel uit een reserve voor loonsverhogingen haalt. Het geld wordt gebruikt voor de betaling van rente op leningen, niet voor de aflossing van de hoofdsom. De maatregel staat in regeringsbesluit nummer 225-p, waarover The Insider berichtte.

De staatsschuld van Tomsk bedroeg op 1 oktober 2026 59,5 miljard roebel. Daarvan bestond 26,7 miljard uit begrotingsleningen, 21,8 miljard uit uitgegeven effecten en 11 miljard uit bankleningen. Vooral die laatste post groeide snel: sinds het begin van het jaar verdubbelde de schuld bij commerciële banken van 5 miljard naar 11 miljard roebel.

De overheveling betekent niet automatisch dat loonsverhogingen definitief zijn geschrapt. Wel is de reserve die daarvoor beschikbaar was kleiner geworden, terwijl de renteverplichtingen nu voorrang krijgen. Voor leraren, zorgmedewerkers en andere ambtenaren kan dat betekenen dat geplande verhogingen zonder nieuwe termijn worden uitgesteld.

Het verschil tussen rente betalen en schuld aflossen is daarbij belangrijk. De 787,3 miljoen roebel vermindert de hoofdsom niet noodzakelijk. De regio houdt dus de bestaande schuld, maar heeft tegelijk minder ruimte over voor hogere lonen of nieuwe sociale maatregelen.

Archangelsk gebruikt dezelfde buffer meerdere keren

Ook in de oblast Archangelsk werd de reserve voor loonsverhogingen in september en oktober tweemaal verlaagd. In totaal verdween 618,6 miljoen roebel uit de reserve. Daarvan ging 366,6 miljoen naar de schuldendienst en 252 miljoen naar het reservefonds van de regionale regering.

Bij de eerste beslissing werd 258,1 miljoen roebel overgeheveld: 186,1 miljoen voor de schuldendienst en 72 miljoen voor het regionale reservefonds. Op 1 oktober volgde een tweede besluit, nummer 746-pp, waarbij nog eens 360,5 miljoen werd verdeeld. Daarvan was 180,5 miljoen bestemd voor schulden en 180 miljoen voor het reservefonds.

De ingreep kwam boven op een eerdere verlaging in het voorjaar. Toen werd bijna 2 miljard roebel uit dezelfde loonreserve bestemd voor het aflossen van schulden bij commerciële banken. De opeenvolging van besluiten laat zien dat de reserve voor salarisverhogingen een flexibele bron is geworden om acute financiële verplichtingen op te vangen.

Voor de regionale begroting voorkomt zo’n verschuiving dat betalingen aan kredietverstrekkers worden gemist. Voor werknemers in de publieke sector heeft zij een direct nadeel: het geld voor hogere inkomens is niet langer volledig beschikbaar en de beloofde verhogingen worden naar een onbepaalde datum verschoven.

Belgorod leent steeds meer bij commerciële banken

In de oblast Belgorod is de stijging van de schuldenlast nog scherper zichtbaar. De uitgaven voor de schuldendienst liepen op van 540 miljoen roebel in 2024 tot 4,24 miljard roebel in 2026. Dat is bijna acht keer zoveel.

Tegelijk nam de schuld bij commerciële banken sterk toe. Begin 2024 had de regio volgens de aangehaalde cijfers geen dergelijke schuld. Begin 2025 stond er 4 miljard roebel uit, in maart van dat jaar 9 miljard en op 1 oktober 2026 17,9 miljard. Sinds het begin van 2025 kwam er dus 13,9 miljard roebel bij.

Gouverneur O. Sjuvajev zei dat ook de overheveling van 5 miljard roebel naar oorlogsgerelateerde behoeften extra druk op de begroting had gezet. Wanneer meer middelen naar uitzonderlijke uitgaven gaan, kunnen regionale overheden lopende verplichtingen met nieuwe leningen blijven financieren. De rente en aflossingen op die leningen belasten vervolgens de begrotingen van de daaropvolgende jaren.

De cijfers bewijzen op zichzelf niet dat elke regionale bezuiniging rechtstreeks door militaire uitgaven is veroorzaakt. Ze tonen wel een mechanisme: hogere oorlogsuitgaven, groeiende commerciële schulden en stijgende rentelasten verkleinen samen de ruimte voor lonen en sociale voorzieningen.

Een lage nationale schuld kan toch duur uitpakken

President Vladimir Poetin heeft herhaaldelijk gewezen op het lage aandeel van de Russische staatsschuld in het bruto binnenlands product. Volgens een raming van het Russische ministerie van Financiën bedraagt de federale schuld eind 2026 46,2 biljoen roebel, oftewel 19,9 procent van het bbp. Dat ligt volgens de Russische autoriteiten aanzienlijk onder de schuldquote van landen als de Verenigde Staten en Italië.

De schuldquote zegt echter niet hoeveel geld jaarlijks nodig is om leningen te bedienen. Voor 2026 is 3,9 biljoen roebel gereserveerd voor de federale schuldendienst. Dat is 8,8 procent van alle uitgaven van de federale begroting, tegenover 4,4 procent in 2021. In de meerjarenplanning loopt het aandeel op tot 9,4 procent in 2027 en 10,6 procent in 2029.

Een land kan dus een relatief lage schuld hebben en toch met een zware rentelast kampen. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer nieuwe leningen snel worden aangegaan, de rente hoog is of overheden afhankelijker worden van commerciële banken. In Tomsk is die ontwikkeling zichtbaar in de verdubbeling van de bankleningen. In Belgorod stegen zowel de commerciële schuld als de kosten van de schuldendienst sterk.

Volgens het Russische ratingbureau Expert RA steeg de gezamenlijke schuld van de Russische regio’s in 2025 met 10,6 procent tot 3,5 biljoen roebel. Dat was het hoogste niveau in vijftien jaar. De uitgaven van de regio’s voor de schuldendienst namen dat jaar met 39 procent toe.

Oorlogsuitgaven vergroten de druk op lokale begrotingen

De federale begroting voorziet bovendien in een stijging van de oorlogsuitgaven van 12,9 biljoen roebel in het lopende jaar naar 17,1 biljoen roebel in 2027. Daardoor wordt een groter deel van het beschikbare geld vastgelegd voor defensie en militaire opdrachten. Dat kan de ruimte voor overdrachten aan regio’s, salarisverhogingen en sociale uitgaven verder beperken.

De besluiten in Tomsk en Archangelsk maken een macro-economisch probleem concreet. Geld dat bedoeld was om publieke werknemers meer te betalen, wordt gebruikt om rente te voldoen, schulden af te lossen of reserves aan te vullen. De vraag voor de komende begrotingsjaren is of de federale overheid de regionale financiën voldoende zal ondersteunen, of dat meer loon- en sociale reserves voor de schuldenlast zullen worden ingezet.

Hoe drie Europese media een Oekraïense operatie als nederlaag framen
Vorig artikel

Hoe drie Europese media een Oekraïense operatie als nederlaag framen

Zuid-Russische havens verliezen hun vrachtstromen en vragen Moskou om steun
Volgend artikel

Zuid-Russische havens verliezen hun vrachtstromen en vragen Moskou om steun

Voeg een reactie toe

Your email address will not be published.

Mis het niet

Adrie Koster spreekt met een ESPN-microfoon op het veld.

Willem II benoemt Adrie Koster tot interim-hoofdtrainer na ontslag Stegeman

Willem II heeft Adrie Koster benoemd tot interim-hoofdtrainer na het