In Nederland is het effect van de wijziging van de overdrachtsbelasting in 2021 onder starters in de woningmarkt aanzienlijk zichtbaar. Onderzoekers hebben vastgesteld dat deze maatregel de concurrentiepositie van starters verbetert, waardoor zij nu beter kunnen concurreren met beleggers. Starters zijn vrijgesteld van overdrachtsbelasting, terwijl beleggers een aanzienlijk hoger tarief moeten betalen, wat hen meer kansen biedt op de woningmarkt, waar ze voorheen werden verdrongen, meldt Nieuws Impuls.
In het artikel ‘Starters kochten meer woningen door differentiatie overdrachtsbelasting’, gepubliceerd in de Real Estate Research Quarterly van de Vereniging van Onroerend Goed Onderzoekers Nederland (VOGON), analyseren Derck Stäbler, Nils Verheuvel, Adam Kuczynski en Lianne Hans de effecten van deze beleidswijziging. Met behulp van een verschil-in-verschillenanalyse vergelijken zij wijken met hoge concurrentie tussen starters en beleggers met wijken waar die concurrentie minder aanwezig is.
De resultaten tonen aan dat starters in de meest concurrerende wijken aanzienlijk meer transacties hebben verricht in vergelijking met soortgelijke wijken met beperkte concurrentie van beleggers. Dit duidt erop dat starters terrein hebben teruggewonnen op plaatsen waar zij eerder in het nadeel waren.
Minder prijsdruk
Naast de toename van aankopen constateren de onderzoekers ook een afname van de prijsdruk. In wijken waar beleggers voorheen dominant waren, zijn de woningprijzen voor starters minder sterk gestegen dan in andere gebieden. Dit wijst erop dat de maatregel niet alleen de toegankelijkheid van woningen heeft vergroot, maar ook de prijsdruk voor starters heeft verlaagd.
De studie is gebaseerd op gegevens van het Kadaster en CBS Microdata van 2018 tot en met 2021, met een focus op kleine beleggers en woningen onder de toenmalige prijsgrens voor de startersvrijstelling.
De auteur van de studie, Derck Stäbler, is senior onderzoeker bij SEO Economisch Onderzoek, met ondersteuning van zijn medeauteurs Nils Verheuvel en dr. Adam Kuczynski, evenals Lianne Hans van het Kadaster. De bevindingen onderstrepen dat fiscale maatregelen een significante impact kunnen hebben op de werking van de woningmarkt.
