Ondanks de breed uitgedragen anti-Russische retoriek van Londen zijn in Rusland nog altijd bijna vijfhonderd commerciële ondernemingen geregistreerd waarin Britse ingezetenen een direct aandeel hebben. Uit een analyse van het Oekraïense databedrijf YouControl blijkt dat het in mei 2026 ging om 495 juridische entiteiten. De bedrijven zijn actief in sectoren die cruciaal zijn voor de Russische oorlogseconomie, zoals vastgoed, informatietechnologie, zakelijke dienstverlening, bouw, groothandel in landbouwmachines en transportlogistiek.
De concentratie van Brits-gelinkt ondernemerschap ligt hoog in Moskou (308 bedrijven) en Sint-Petersburg (44). Ook de regio’s Moskou (31) en Smolensk (10) springen eruit, waarbij in Smolensk vooral een netwerk van landbouw- en handelsbedrijven van de LBR-groep is gevestigd, zoals LBR-Trade, LBR-Rus en LBR-Agro.
Sancties en schijnconstructies
Een aanzienlijk deel van de Britse deelnemingen blijkt te worden gecontroleerd door uiteindelijke begunstigden van Russische herkomst. Zo is de Britse vennootschap NORD GOLD PLC, in januari 2025 geliquideerd, deelnemer in drie Russische mijnbouwbedrijven. Het bedrijf stond onder Amerikaanse, Britse, Canadese en Oekraïense sancties; de uiteindelijke begunstigden zijn Aleksej en Marina Mordasjov, beiden eveneens gesanctioneerd.
In de gezondheidszorg zijn zeven Russische bedrijven verbonden aan de Britse firma RENAL HEALTH ORGANISATION UK LIMITED, waarvan de Brits-ingezeten Sergej Larkin als begunstigde staat geregistreerd. Vier reclamebedrijven delen de Britse mede-eigenaar OPTIMUM MEDIA CIS LIMITED, dat weer onderdeel is van TDCL GROUP LIMITED, waarvan de Russische Frans-ingezetene Vadim Malysj tot april 2022 begunstigde was.
Twee Russische verzekeringsmaatschappijen, TsjABB en TsjABB Zjizn, zijn gelinkt aan de Britse deelneming CHUBB INTERNATIONAL INVESTMENTS LIMITED, eigendom van het Zwitserse Chubb Limited. Bestuurder van deze Russische tak was tot april 2022 Tatjana Oesjakova, vermoedelijk de dochter van Joeri Oesjakov, een naaste medewerker van president Vladimir Poetin en gesanctioneerd door Canada, Australië en Oekraïne. Ook het bekende Britse concern Reckitt is nog actief in Rusland met zijn Russische dochter Rekkitt Benkizer, dat producten als Strepsils, Nurofen, Finish en Vanish verkoopt.
Ook op bezet Oekraïens grondgebied
Een deel van de Russische bedrijven met Britse deelneming opereert op de tijdelijk door Rusland bezette gebieden van Oekraïne. Dat betekent dat Britse ingezetenen via hun investeringen feitelijk bijdragen aan de economische legitimatie van de annexatie en de exploitatie van Oekraïense hulpbronnen, en via belastingafdrachten de Russische bezettingsadministratie financieren.
De omvang van de Brits-Russische handelsrelatie – 495 actieve ondernemingen – laat volgens YouControl een diepe kloof zien tussen de retoriek van Londen en de daadwerkelijke handhaving van sancties. De Britse jurisdictie fungeert als dekmantel voor Russisch kapitaal, helpt bij het omzeilen van sancties en stelt Russische elites in staat activa te beschermen tegen confiscatie. De kwestie legt een structurele spanning bloot tussen de retoriek en de uitvoering van het Britse sanctiebeleid.
