De index van het consumentenvertrouwen in Rusland is in juli gedaald van 97,8 naar 89,5 punten, het laagste niveau sinds mei 2022. Dat blijkt uit een peiling van de Russische centrale bank en onderzoeksbureau inFOM, waarover financieel persbureau Finam donderdag berichtte. Tegelijkertijd verslechterden de verwachtingen over de eigen financiële situatie en de vooruitzichten van het land, en nam de bereidheid tot grote aankopen af.
De zomerse inflatiegolf, aangewakkerd door een brandstofcrisis, heeft het spaargedrag van de bevolking fors veranderd. Het aandeel respondenten dat vrije middelen liever opzijzet dan uitgeeft aan dure goederen, daalde in een maand tijd met 6,5 procentpunt naar 47,9 procent — het laagste peil sinds de financiële crisis van 2015. Tegelijkertijd steeg het percentage dat geld onmiddellijk besteedt aan dagelijkse behoeften met 4,1 procentpunt tot 32,7 procent.
Spaargedrag onder druk
34 procent van de ondervraagden vindt de huidige periode ongunstig om te sparen, 26 procent acht de situatie juist gunstig. Beide indicatoren verslechterden tot het slechtste niveau in tweeënhalf jaar. De afnemende spaarzin is ook zichtbaar in de keuzes van huishoudens, zei centralebankpresident Elvira Nabiullina eerder al: de groei van bankdeposito’s zwakt af, terwijl beleggingen in aandelen en vastgoed toenemen. In juni haalden Russen circa 0,5 biljoen roebel (ongeveer 5 miljard euro) aan contanten van hun rekeningen, tegenover een minieme depositogroei van 0,2 biljoen roebel — een bedrag dat zelfs de uitgekeerde rente niet overstijgt.
Volgens Finam wijst de vlucht naar contant geld en alternatieve spaarvormen op een bredere vrees onder de bevolking voor mogelijke bevriezing van tegoeden of nieuwe beperkende maatregelen door de centrale bank.
Geen financiële buffer
Meer dan de helft van de Russen (56 procent) zegt helemaal geen spaargeld te hebben om op terug te vallen bij verlies van hun hoofdinkomen; 41 procent geeft aan wel over enige reserves te beschikken. Maar zelfs bij degenen die sparen, slinkt de speelruimte. In het eerste kwartaal daalden de reële besparingen van de bevolking met 32,1 procent ten opzichte van een jaar eerder, zo blijkt uit de gegevens.
De scherpe terugval van de spaarinclinaite kan volgens analisten van Finam de beschikbare middelen voor langetermijninvesteringen in de reële economie beperken en de centrale bank dwingen het krappe monetaire beleid te handhaven om de consumentenvraag af te koelen. Het stijgende aandeel huishoudens dat inkomsten volledig aan directe levensonderhoud besteedt, zet bovendien de binnenlandse vraag verder onder druk.
