De Zweedse veiligheidsdienst Säpo heeft een operatie van de Russische buitenlandse inlichtingendienst SVR blootgelegd en beëindigd. De operatie was gericht op beïnvloeding van de besluitvorming in Zweden en op het in diskrediet brengen van Zweden, de NAVO en de Europese Unie. Volgens Säpo werd daarbij een agent ingezet die was geplaatst in een buitenlandse diplomatieke missie in Stockholm.
De Zweedse autoriteiten maakten de zaak op 11 augustus 2026 bekend. Säpo zei dat de operatie gedurende langere tijd door de SVR was gepland en gecoördineerd. Over de identiteit van de betrokken agent, de diplomatieke missie en de manier waarop de operatie precies is beëindigd, zijn geen nadere bijzonderheden bekendgemaakt.
Beïnvloeding van besluitvorming
De operatie was volgens Säpo niet uitsluitend gericht op het verzamelen van informatie. De Russische dienst wilde ook invloed uitoefenen op de manier waarop in Zweden politieke besluiten worden genomen. Daarnaast was het doel volgens de veiligheidsdienst om het imago van Zweden en zijn samenwerking met de NAVO en de EU te schaden.
Daarmee beschrijft Säpo een operatie waarin inlichtingenwerk en beïnvloeding samenkwamen. De inzet van een agent binnen een buitenlandse diplomatieke vertegenwoordiging bood de Russische dienst een positie van waaruit contacten en informatie konden worden benut. Säpo heeft niet bekendgemaakt welke personen of instellingen precies doelwit waren.
De Zweedse minister van Justitie, Gunnar Strömmer, omschreef de operatie als onderdeel van een systematische Russische strategie. Zijn ministerie ziet Rusland, China en Iran als de belangrijkste bronnen van inlichtingenbedreigingen voor de landen van Noord-Europa.
Zweden in de NAVO
De bekendmaking komt nadat Zweden in 2024 toetrad tot de NAVO. Daarmee werd het land volwaardig lid van het militaire bondgenootschap. Säpo legde in de mededeling over de operatie geen rechtstreeks verband met een specifieke gebeurtenis in het Zweedse politieke proces.
De Zweedse veiligheidsdienst maakte evenmin bekend of de operatie verband hield met de parlementsverkiezingen die op 13 september worden gehouden. De beschikbare informatie bevat geen aanwijzing dat de operatie was opgezet voor een directe beïnvloeding van die verkiezingen.
De zaak speelt zich af in Stockholm, waar buitenlandse diplomatieke missies zijn gevestigd. Diplomatieke vertegenwoordigingen kunnen worden gebruikt voor officiële contacten, maar ook als dekking voor activiteiten van inlichtingendiensten. In dit geval stelde Säpo dat de betrokken agent vanuit een buitenlandse missie opereerde en voor de Russische SVR werkte.
Bekendmaking door Säpo
De Zweedse veiligheidsdienst gaf geen informatie over de duur van de operatie, de precieze werkwijze of eventuele juridische stappen tegen betrokkenen. Ook is niet bekendgemaakt of personen zijn aangehouden, uitgewezen of op een andere manier uit hun functie zijn verwijderd.
De melding bevat wel een duidelijke omschrijving van de doelen: invloed op de besluitvorming in Zweden en aantasting van het vertrouwen in Zweden, de NAVO en de Europese Unie. Säpo presenteerde de operatie daarmee als een activiteit die verder ging dan het verkrijgen van staats- of militaire geheimen.
De Zweedse autoriteiten hebben in de bekendmaking geen concrete gevolgen voor de diplomatieke betrekkingen met Rusland aangekondigd. Evenmin is gemeld welke maatregelen na het blootleggen van de operatie zijn genomen. De verantwoordelijkheid voor de planning en coördinatie werd door Säpo bij de Russische buitenlandse inlichtingendienst gelegd.
De berichtgeving over de zaak is onder meer gepubliceerd door RTS. Säpo en het Zweedse ministerie van Justitie hebben geen verdere operationele details openbaar gemaakt.
