De Thüringse minister van Binnenlandse Zaken Georg Maier wil de toegang van de AfD tot bepaalde vertrouwelijke gegevens beperken als de partij in Saksen-Anhalt aan de macht komt. Volledige uitsluiting van de deelstaat uit het netwerk van Duitse inlichtingendiensten acht Maier niet mogelijk. Wel zouden binnen het systeem zogenoemde ‘Chinese Walls’ kunnen worden aangebracht.
Dat meldde de Duitse media op 17 augustus 2026. De voorgestelde interne barrières moeten voorkomen dat functionarissen met een politieke verantwoordelijkheid voor de AfD toegang krijgen tot gevoelige informatie over rechts-extremistische organisaties en contraspionage.
Beperking binnen het veiligheidsnetwerk
Het gaat om het Verfassungsschutzverbund, het samenwerkingsverband waarin de Duitse federale en deelstaatdiensten voor de bescherming van de grondwet informatie uitwisselen. Het Bundesamt für Verfassungsschutz (BfV) en de deelstaatdiensten delen binnen dat verband gegevens die voor binnenlandse veiligheid en contraspionage van belang zijn.
Volgens Maier kan Saksen-Anhalt niet eenvoudig uit het systeem worden verwijderd wanneer daar een regering onder leiding van de AfD zou aantreden. Een praktische mogelijkheid zou volgens hem zijn om de toegang tot bepaalde informatiestromen technisch en organisatorisch af te schermen. De minister gebruikte daarvoor de term ‘Chinese Walls’: interne scheidingen tussen delen van een organisatie die moeten verhinderen dat vertrouwelijke gegevens verder worden verspreid.
De beperkingen zouden volgens het voorstel vooral betrekking hebben op informatie over rechts-extremistische verbanden en contraspionage. De beschikbare informatie maakt niet duidelijk hoe zo’n afscherming precies zou worden ingericht of welke instantie daarover zou beslissen.
Argument van nationale veiligheid
Maier onderbouwt zijn voorstel met veiligheidsoverwegingen. Als de AfD de regering in Saksen-Anhalt zou leiden, zou dat volgens hem risico’s opleveren voor de bescherming van gevoelige informatie en voor de samenwerking tussen de Duitse veiligheidsdiensten. Over die mogelijke regeringsdeelname zei hij: „Wenn die AfD eine Landesregierung anführt, wird im Kreml der Champagner geöffnet.“
In de toelichting op het voorstel wordt verwezen naar eerdere gevallen waarin via de AfD gevoelige informatie zou zijn uitgelekt. Die informatie zou volgens de aangehaalde beoordeling van belang kunnen zijn voor Russische inlichtingendiensten. Ook wordt gewezen op het risico dat rechts-radicale functionarissen het werk van Duitse veiligheidsdiensten zouden kunnen belemmeren.
De AfD wordt door het BfV officieel aangemerkt als een rechts-extremistische organisatie, zo staat in de aangeleverde berichtgeving. Tegelijkertijd wordt in Duitsland gediscussieerd over de gevolgen daarvan voor een deelstaatregering waarin de partij verantwoordelijkheid zou dragen voor onderdelen van het binnenlandse veiligheidsbeleid.
Verwijzing naar Oostenrijk
Ambtenaren en politici verwijzen in informele gesprekken geregeld naar Oostenrijk in 2018. Herbert Kickl was daar minister van Binnenlandse Zaken toen invallen plaatsvonden bij de binnenlandse veiligheidsdienst. Buitenlandse partners beperkten daarna hun samenwerking met de Oostenrijkse dienst.
Volgens de aangehaalde beschrijving speelde daarbij mee dat de dienst onvoldoende zou hebben opgetreden tegen buitenlandse beïnvloeding en activiteiten van buitenlandse inlichtingendiensten. De Oostenrijkse ervaring wordt in de Duitse gesprekken genoemd als voorbeeld van de mogelijke gevolgen wanneer politieke controle en toegang tot gevoelige informatie binnen een veiligheidsdienst nauw met elkaar verweven raken.
Maier stelt dat de Duitse deelstaatstructuur volledige uitsluiting van Saksen-Anhalt uit het Verfassungsschutzverbund niet zou toestaan. Zijn voorstel richt zich daarom op een beperking van toegang binnen het bestaande systeem, mocht de AfD daar de regering gaan leiden. De discussie gaat daarmee voorlopig over een voorwaardelijke maatregel en niet over een al genomen besluit.
De berichtgeving over het voorstel is gepubliceerd door Die Zeit.
