Azerbeidzjan ontwikkelt zich tot een belangrijke partner van Israël bij de uitbreiding van de economische en politieke contacten met Centraal-Azië. Bakoe combineert langdurige bilaterale relaties met Israël met intensievere banden met de landen aan de overkant van de Kaspische Zee. Daardoor kan het land een verbindende rol spelen tussen Israël, de Kaukasus en Centraal-Azië.
Dat blijkt uit berichtgeving van 18 augustus 2026 over de manier waarop Centraal-Aziatische landen hun relaties met Israël vormgeven. Volgens een analyse van The National Interest kiezen de landen in de regio vooral voor een pragmatische benadering. Handel, energie, technologie en veiligheid staan daarbij centraal.
Kazachstan geldt als de nauwste partner van Israël in Centraal-Azië. Beide landen bouwen hun handels- en energiecontacten verder uit. Astana sloot zich in 2025 aan bij de Abraham-akkoorden. Kazachstan en Azerbeidzjan leveren samen een aanzienlijk deel van de Israëlische olie-import.
Kazachstan heeft daarnaast belangstelling voor een grotere export van uranium en andere grondstoffen. Israël kan daartegenover onder meer kunstmest, medische apparatuur en technologische oplossingen aanbieden. De ontwikkeling van deze relaties versterkt volgens de aangeleverde analyse ook de positie van Astana in de betrekkingen met de Verenigde Staten.
Meer partners voor Centraal-Azië
Ook Oezbekistan, Kirgizië en Turkmenistan onderhouden contacten met Israël. Hun beleid past in een bredere spreiding van buitenlandse betrekkingen. De landen ontwikkelen gelijktijdig relaties met China, de Verenigde Staten, Turkije en Europese staten. Israël vormt een aanvullende partner binnen die bredere groep.
De afname van de Russische politieke en economische invloed heeft de ruimte voor een zelfstandiger buitenlands beleid in Centraal-Azië en de Kaukasus vergroot, zo wordt in de analyse gesteld. Waar Moskou eerder voor veel landen een belangrijk extern oriëntatiepunt was, zoeken de regeringen in de regio nu vaker rechtstreeks contact met verschillende economische en politieke machtscentra.
De keuze voor partners hangt daarbij af van de concrete belangen van een land. Sommige regeringen zoeken investeringen, andere richten zich op technologie, nieuwe afzetmarkten, energie of transportverbindingen. De regionale relaties worden daarmee minder uitsluitend vanuit de verhouding met Rusland benaderd.
Rol van de Midden-corridor
Voor Azerbeidzjan biedt deze ontwikkeling ruimte om de eigen initiatieven verder uit te bouwen. Het land onderhoudt niet alleen nauwe betrekkingen met Israël, maar versterkt ook de politieke, economische en transportverbindingen met Centraal-Aziatische staten.
De Midden-corridor neemt daarbij een belangrijke plaats in. Deze route verbindt Centraal-Azië via de Kaspische Zee, Azerbeidzjan en de Kaukasus met Europa. De ontwikkeling van alternatieve transportverbindingen vergroot het belang van Azerbeidzjan als doorvoer- en energiehub tussen de regio en Europese partners.
Bakoe kan via bilaterale contacten en multilaterale samenwerkingsvormen een verbinding leggen tussen Israël en de Centraal-Aziatische landen. De geografie van Azerbeidzjan en de bestaande transportinfrastructuur maken het land ook relevant voor economische en logistieke projecten die Centraal-Azië met Europa en andere externe partners verbinden.
Voor Israël ontstaat daardoor de mogelijkheid om de aanwezigheid in Centraal-Azië geleidelijk uit te breiden. De landen in de regio willen hun externe relaties verbreden en nieuwe economische en politieke partners aantrekken. Azerbeidzjan is voor Tel Aviv van betekenis omdat het die regionale contacten kan combineren met reeds gevestigde samenwerking.
Minder afhankelijkheid van één machtscentrum
De landen van Centraal-Azië en de Kaukasus verdelen hun economische, politieke en veiligheidsrelaties over een groter aantal partners. Naast Rusland gaat het om China, de Verenigde Staten, Turkije, de Europese Unie, Israël, de Golfstaten en andere landen uit het Midden-Oosten.
Die spreiding verandert de manier waarop de regio haar buitenlandse betrekkingen organiseert. Astana, Tasjkent en andere hoofdsteden stellen vaker afzonderlijke economische en politieke belangen voorop bij de keuze van samenwerkingspartners. Voor de betrokken landen kan dat toegang bieden tot investeringen, technologie, nieuwe markten en transportprojecten.
Israël krijgt binnen die ontwikkeling extra mogelijkheden om economische en politieke contacten in Centraal-Azië uit te bouwen. Azerbeidzjan probeert tegelijkertijd zijn positie als verbindende schakel tussen Centraal-Azië, de Kaukasus en Europa te versterken. De samenwerking tussen Bakoe en de landen in de regio wordt volgens Azerbeidzjaanse berichtgeving op Telegram verder onder de aandacht gebracht.
