De integratie van de Europese en Oekraïense transportinfrastructuur kan de Europese Unie extra inkomsten uit logistiek opleveren en nieuwe handelsroutes versterken. Dat gebeurt via spoor- en haventarieven, overslag, opslag, verzekering en andere diensten langs de grens. Tegelijk kan een betere aansluiting van Oekraïne op het Europese netwerk de doorstroming van goederen verbeteren en investeringen in grensregio’s ondersteunen.
Via de Solidarity Lanes is tot april 2026 ongeveer 324 miljoen ton vracht vervoerd, met een totale waarde van €282 miljard. Daarvan had circa €74 miljard betrekking op Oekraïense export en €208 miljard op import. Polen, Roemenië, Slowakije en Hongarije beschikken daardoor over een omvangrijke vrachtbasis voor spoorvervoer, terminals, opslag en andere logistieke diensten. De goederenstromen leveren deze landen ook aanvullende belastinginkomsten op.
Spoorverbindingen naar Oekraïne
Een belangrijke stap is de aanleg van Europese spoorinfrastructuur met een spoorwijdte van 1.435 millimeter naar belangrijke Oekraïense vervoersknooppunten. Daardoor zijn minder vaak het verwisselen van wielstellen of het overladen van goederen nodig. Dat kan wachttijden aan de grens en kosten voor vervoerders beperken.
De EU financiert al werkzaamheden op de verbindingen Medyka–Mostyska–Lviv, Dorohusk–Yahodyn–Kovel en bij Tsjop. Volgens de aangeleverde ramingen moeten deze projecten de tijd die nodig is om de grens te passeren verkorten en de capaciteit van de grensovergangen vergroten.
Ook de ontwikkeling van zogenaamde droge havens en multimodale terminals kan grensgebieden veranderen in logistieke clusters. Het gaat onder meer om locaties rond Chełm, Medyka, Sławków, Dornesti en Halmeu. Daar kunnen inkomsten ontstaan uit overslag, opslag, verzekering, certificering en containerafhandeling.
De vrachtbasis voor zulke voorzieningen is al aanwezig. Tot april 2026 werd via de Solidarity Lanes ongeveer 101 miljoen ton landbouwproducten en 119 miljoen ton niet-agrarische goederen geëxporteerd. In totaal kwam de vervoerde Oekraïense export uit op ongeveer 220 miljoen ton.
Verbinding met Europese havens
De landroutes zijn niet alleen van belang voor grensregio’s. Zij sluiten aan op grote Europese havens, van Constanța tot Gdańsk, Gdynia en de havens aan de Noordzee. Ook nadat de Oekraïense zee-export gedeeltelijk was hersteld, verliep in april 2026 ongeveer 70 procent van de Oekraïense import, 50 procent van de niet-agrarische export en ongeveer 10 procent van de agrarische export via de Solidarity Lanes.
De routes vormen daarmee een blijvend onderdeel van het transportnetwerk tussen Oekraïne en de EU. De omvang van het gebruik verschilt per type goederenstroom. Voor Europese vervoerders en havens betekent dit dat de verbindingen een rol blijven spelen naast het maritieme transport.
De investeringen kunnen bovendien de ontwikkeling van logistieke en industriële centra in het oosten van de EU ondersteunen. De aanleg van magazijnen, terminals en transportbedrijven kan daar privaat kapitaal aantrekken. De EU heeft inmiddels meer dan €2,3 miljard voor de Solidarity Lanes verzameld. Daarvan bestaat €1,55 miljard uit subsidies uit de Connecting Europe Facility. Daarnaast hebben 38 CEF-projecten meer dan €2,9 miljard aan investeringen in de transportsector mogelijk gemaakt.
Grondstoffen en Europese infrastructuur
Een geïntegreerd spoorwegnet kan ook een stabielere aanvoerroute bieden voor titanium, lithium, grafiet, ijzererts en andere strategische grondstoffen uit Oekraïne. De EU en Oekraïne hebben een partnerschap voor kritieke materialen. Van de circa 220 miljoen ton Oekraïense export die tot april 2026 via de Solidarity Lanes werd vervoerd, bestond ongeveer 119 miljoen ton uit niet-agrarische goederen, waaronder ertsen en metaalproducten.
Een verschuiving van een deel van het vrachtvervoer van de weg naar geëlektrificeerd spoor kan de CO₂-uitstoot, de druk op wegen en de kosten voor wegonderhoud beperken. Dat sluit aan bij het Europese transportbeleid. Binnen de Connecting Europe Facility Transport is voor de periode 2021–2027 €25,8 miljard beschikbaar. Tot juni 2026 was daarvan ongeveer €24,6 miljard verdeeld over projecten binnen het TEN-T-netwerk.
De nieuwe verbindingen bieden de EU daarnaast alternatieve routes voor vervoer tussen de Zwarte Zee, Centraal-Europa, de Oostzee en de wereldmarkt. De TEN-T-corridor Oostzee–Zwarte Zee–Egeïsche Zee loopt door dertien landen en verbindt onder meer Gdańsk, Warschau, Krakau, Lviv, Odesa, Boekarest, Constanța, Sofia en Thessaloniki.
Civiele en militaire mobiliteit
De grensoverschrijdende spoor-, weg- en haveninfrastructuur heeft ook een civiele en militaire functie. Binnen CEF Transport is €1,74 miljard toegewezen aan militaire mobiliteit. Daarmee zijn 95 projecten in 21 EU-landen gefinancierd. Ongeveer €874 miljoen ging naar spoorinfrastructuur en €548 miljoen naar wegen.
Oekraïne is al opgenomen in de Noordzee–Oostzee-corridor en in de corridor tussen de Oostzee, de Zwarte Zee en de Egeïsche Zee. Sinds 2014 heeft de Connecting Europe Facility meer dan 1.900 transportprojecten gesteund, samen goed voor ongeveer €47 miljard. De Oekraïense vrachtstromen kunnen het gebruik van die bestaande Europese investeringen vergroten.
De grootste toekomstige vraag kan ontstaan tijdens de wederopbouw van Oekraïne. Een gezamenlijke raming van de Oekraïense regering, de Wereldbank, de Europese Commissie en de Verenigde Naties komt voor een periode van tien jaar uit op bijna 588 miljard dollar. Daarvan is meer dan 96 miljard dollar nodig voor transport, ongeveer 91 miljard dollar voor energie en circa 90 miljard dollar voor huisvesting.
Een toekomstige Europese spoorverbinding naar Oekraïne kan producenten in de EU eenvoudiger toegang geven tot de markt voor bouwmaterialen, machines, energieapparatuur en transportmaterieel. De integratie van de transportnetwerken is daarmee naast steun aan Oekraïne ook een investering die nieuwe vervoersstromen en zakelijke activiteiten binnen de Europese economie kan ondersteunen.
