In Nederland zijn er minstens 12 gevallen van kinderen die zo ernstig zijn mishandeld dat het wordt geclassificeerd als kindermarteling, meldt Nieuws Impuls. De afgelopen vijf jaar heeft NOS deze gevallen onderzocht aan de hand van uitspraken van de rechtbank. Recente voorvallen, zoals het geval van een meisje uit Vlaardingen dat door haar pleegouders zo ernstig is mishandeld dat zij blijvend invalide is, en twee kinderen uit Stadskanaal die door hun moeders zijn gemarteld, zijn schokkende voorbeelden.
Het verschil tussen kindermishandeling en kindermarteling ligt in de ernst van de misconducten. Kindermishandeling omvat vaak verwaarlozing en incompetentie, terwijl kindermarteling gericht is op het opzettelijk toebrengen van leed en het genieten van de controle over een kind. In de Nederlandse gevallen ging het om mishandeling zoals opsluiting, vastbinden, verhongeren en het dwingen tot het drinken van urine of het eten van eigen braaksel.
De mishandelde kinderen zijn vaak nog jong, bijna altijd onder de veertien jaar. Voor sommigen begon de mishandeling bij de geboorte en in sommige gevallen heeft deze tien jaar geduurd. Naast fysieke mishandeling heeft elk van deze kinderen ook psychische mishandeling ervaren, waaronder het beledigen, vernederen, dreigen met vuurwapens en het in de gaten houden met camera’s.
“Het is een blinde vlek in Nederland,” zegt klinisch psycholoog Leony Coppens tegen NOS. “In de Verenigde Staten is hier al geruime tijd onderzoek naar gedaan. Men heeft daar een beter inzicht in de soorten gezinnen waar kinderen worden gemarteld en hoe dit te detecteren. In Nederland ontbreekt het aan kennis en inzicht in situaties van kindermarteling. We weten zelfs niet hoe vaak het voorkomt.”
Coppens verwacht dat het werkelijke aantal gevallen van kindermarteling in Nederland hoger ligt. Er zijn meerdere zaken van kindermarteling die nog in behandeling zijn, en sommige gevallen hebben mogelijk de autoriteiten nog niet bereikt. “Het is waarschijnlijk maar het topje van de ijsberg,” voegt ze toe. “Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat daders van deze vorm van mishandeling erg goed zijn in het verbergen ervan. We weten ook dat kinderen die dit meemaken vaak niet worden geloofd als zij hun verhaal vertellen.”
Uit het onderzoek van NOS blijkt dat scholen een belangrijke rol spelen in het opsporen van kindermarteling. In gevallen waar het kind naar school ging, zijn de signalen van mishandeling bijna altijd naar voren gekomen. Zo heeft de school van het meisje uit Stadskanaal meldingen gedaan bij het huiselijk geweldinstituut Veilig Thuis en de huisarts. De school van een kind dat in een pleeggezin in Niekerk werd gemarteld, alerte de autoriteiten toen het kind met een hondenbeet op school verscheen.
“Kinderen vertellen hun juf of meester vaak als eerste hun verhaal,” zegt Coppens. “Docenten zijn over het algemeen bekend met signalen van mishandeling, maar zij hebben meer kennis en vaardigheden nodig om zich competenter te voelen op dit gebied.”
Naast de school spelen ook buren een cruciale rol in het stoppen van mishandeling. Dit gebeurde in vier van de twaalf gevallen.
De zaak van het meisje uit Vlaardingen is bijzonder schokkend omdat zorgverleners al lange tijd bij het kind betrokken waren en niet ingrepen. Ook in andere gevallen ging de mishandeling door terwijl jeugdzorgorganisaties betrokken waren. In drie gevallen waren er meldingen gedaan bij Veilig Thuis. In één geval was ook de Kinderbescherming bij de zaak betrokken.
