De Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken Anita Orbán heeft aangifte gedaan over de aankoop van ongeveer 17.000 beademingsapparaten in 2020. Volgens haar bracht een intern onderzoek naar tienduizenden documenten aanwijzingen aan het licht voor misbruik van bevoegdheden en bijzonder grote financiële schade voor de staat. De aankopen vonden plaats onder leiding van haar voorganger Peter Szijjártó.
Orbán diende de aangifte op 25 augustus 2026 in bij de Hongaarse autoriteiten. Het onderzoek van het ministerie richtte zich op contracten die in het voorjaar van 2020 werden gesloten, tijdens de eerste fase van de coronapandemie. Vanwege de uitzonderlijke situatie werden de standaardprocedures voor overheidsaanbestedingen buiten toepassing gelaten.
Aankopen ter waarde van 300 miljard forint
Met de contracten was ongeveer 300 miljard Hongaarse forint gemoeid. Hongarije kocht daarmee circa 17.000 beademingsapparaten. Een groot deel daarvan werd niet gebruikt. Minstens 12.000 apparaten bleven volgens de uitkomsten van de interne controle uiteindelijk in opslag liggen.
De opslag werd verzorgd door bedrijven die als tussenpersoon bij de operatie betrokken waren. Volgens de informatie over het onderzoek ontvingen de eigenaren van die opslaglocaties aanzienlijke inkomsten. Alleen het bewaren van de ongebruikte apparaten kostte de Hongaarse staat tot juni van dit jaar 2,3 miljard forint.
De audit bracht ook aan het licht dat een deel van de documentatie over de contracten ontbrak. Daardoor is volgens Orbán opnieuw de vraag gerezen wie binnen de voormalige leiding van het ministerie verantwoordelijk was voor de beslissingen rond de aankopen.
Onderzoek naar eerdere leiding van ministerie
De aankopen werden uitgevoerd toen Peter Szijjártó minister van Buitenlandse Zaken was. De huidige minister zegt dat de controle van tienduizenden documenten aanwijzingen heeft opgeleverd voor misbruik van ambtelijke bevoegdheden en voor financiële schade van bijzonder grote omvang. De aangifte moet de Hongaarse opsporingsdiensten in staat stellen die mogelijke strafbare feiten verder te onderzoeken.
De kwestie betreft niet alleen de aanschaf van de apparaten, maar ook de manier waarop de contracten tot stand kwamen en de kosten die daarna ontstonden. De Hongaarse overheid week in 2020 af van de gebruikelijke aanbestedingsregels. Tegelijkertijd werden commerciële tussenpersonen ingeschakeld voor de opslag van apparaten die later grotendeels niet nodig bleken.
De Hongaarse nieuwswebsite HVG meldde dat de minister de zaak bij de autoriteiten had aangebracht. De precieze juridische beoordeling van de contracten en de financiële gevolgen moet nog volgen uit het onderzoek van de bevoegde instanties.
De interne audit heeft daarmee voorlopig drie onderdelen van de operatie in beeld gebracht: de omvang van de aankopen, de gebrekkige beschikbaarheid van contractdocumenten en de langdurige opslag van ongebruikte beademingsapparaten. De Hongaarse autoriteiten moeten nu bepalen welke vervolgstappen aan de aangifte worden verbonden.
