Het is een zorgwekkende constatering, een halfjaar nadat de mogelijkheid tot energie delen in de Energiewet 2026 werd vastgelegd. Op de zakelijke markt zijn er wel initiatieven: leveranciers testen hier de eerste vormen van energie delen, waarbij een huishouden met zonnepanelen zijn zonnestroom rechtstreeks verkoopt aan buren, wat hen financieel voordeel biedt ten opzichte van het reguliere tarief, meldt Nieuws Impuls.
Bij tien van de 29 onderzochte leveranciers is er geen enkele vermelding van energie delen voor consumenten op hun website. Bij de overige 19 is er wel informatie, maar deze blijft vaak beperkt tot een korte alinea of de mededeling dat meer informatie volgt. Particuliere klanten kunnen zich nergens aanmelden.
Bij zes van deze 19 leveranciers komt de vermelding van energie delen alleen voor in de juridische voorwaarden, wat duidt op een wettelijke verplichting om deze mogelijkheid te documenteren. Twaalf leveranciers hebben wel een aparte pagina over energie delen, waarvan zeven aangeven daar iets mee te willen doen, hoewel aanmelden nog niet mogelijk is.
Praktische obstakels
Het recht om energie te delen existereert uit Europese regelgeving en is sinds 1 januari 2026 van kracht in de Energiewet. Het doel is een betere benutting van zonnestroom, verlichting van het net en het laten meegenieten van huishoudens zonder zonnepanelen. Romy Nijssen, energie-expert bij Overstappen.nl, wijst op praktische obstakels: ‘Energie delen is sinds 1 januari wettelijk mogelijk, maar op de consumentenmarkt gebeurt er nog niets. We horen vooral dat het IT-technisch en administratief nog te ingewikkeld is om aan te bieden. Consumenten hebben dus een recht dat hun leverancier in de praktijk nog niet kan uitvoeren.’
In 2027 stopt de salderingsregeling en ontvangen huishoudens een lagere vergoeding voor de stroom die ze terugleveren. Dit maakt het interessanter om zelf opgewekte stroom direct aan iemand in de buurt te verkopen. ‘Het is jammer dat de wet iets mogelijk maakt wat praktisch nog onhaalbaar is,’ zegt Nijssen. ‘Energie delen kan een belangrijk puzzelstukje zijn in de verduurzaming. Dat het bij zakelijke klanten al wordt getest, toont aan dat het technisch haalbaar is. De vraag is wanneer huishoudens aan de beurt zijn. Voorlopig bestaat energie delen voor consumenten alleen op papier.’
Bij energie delen gaat een deel ervan rechtstreeks naar een ander huishouden, zoals buren. Beide partijen stemmen zelf een prijs per kWh af, er is namelijk geen vaste marktprijs. De verkoper stuurt de koper een factuur, hoewel sommige bedrijven dit tegen betaling overnemen. Een belangrijke voorwaarde is dat beide aansluitingen een contract hebben bij dezelfde leverancier, wat consumenten afhankelijk maakt van de aangeboden mogelijkheden van hun leverancier.
Zakelijke markt
Voor zakelijke klanten komt energie delen inmiddels wel van de grond. Leveranciers testen hier de eerste toepassingen. Volgens Nijssen is dit een logische eerste stap: ‘Op een bedrijventerrein is er veel opwekvermogen op één aansluiting en het is makkelijker voor buren om hun verbruik aan te passen. Een bedrijf dat bijvoorbeeld 100.000 kWh per jaar opwekt en zijn machines op vaste momenten stilzet, weet precies wanneer er stroom overblijft. Het bedrijf ernaast kan zijn productie hierop afstemmen. Bij huishoudens ligt dat anders: de opwek per aansluiting is kleiner en lang niet iedereen kan zijn verbruik aanpassen als de buren stroom overhouden.’
