De pro-Russische hackergroep Server Killers heeft tussen 24 en 26 augustus een grootschalige cyberaanval uitgevoerd op digitale overheidsdiensten van Noorwegen. De groep zegt zelf verantwoordelijk te zijn voor de aanval. Volgens Are Kvistad, woordvoerder van de Noorse digitaliseringsdienst Digdir, was het de grootste aanval op de digitale dienstverlening waarmee Noorwegen ooit te maken heeft gehad.
De aanval bestond uit een zogenoemde denial-of-service-aanval, waarbij aanvallers grote hoeveelheden dataverkeer naar een doelwit sturen om de werking ervan te verstoren. De hackers richtten dat verkeer op Digdir. Daardoor werden verschillende digitale diensten tijdelijk onder druk gezet, waaronder een voorziening waarmee Noorse burgers met één inlog toegang krijgen tot meerdere overheidsdiensten.
Volgens berichten van Associated Press hield de aanval drie dagen aan. De beschikbare informatie wijst erop dat de digitale infrastructuur van Noorwegen de belasting heeft doorstaan. De aanval was gericht op de bereikbaarheid van publieke diensten en niet op het buitmaken van gegevens, aldus de beschrijving van het incident.
Koppeling aan steun voor Oekraïne
Server Killers schreef in een bericht op Telegram dat het Noorwegen de oorlog verklaarde. De groep verwees daarbij naar het besluit van Oslo om de veiligheids- en defensiesamenwerking met Oekraïne voort te zetten. Noorwegen maakte dat besluit op 23 augustus bekend, een dag voordat de cyberaanval begon.
De Noorse premier Jonas Gahr Støre kondigde het besluit aan tijdens een bezoek aan Kyiv. Noorwegen wil Oekraïne in 2027 voor het derde jaar op rij 85 miljard Noorse kronen uit de staatsbegroting beschikbaar stellen. Dat bedrag komt volgens de verstrekte informatie overeen met ongeveer 9,2 miljard dollar. Het geld is bedoeld als financiële steun aan Oekraïne, dat zich verdedigt tegen de Russische gewapende agressie.
De hackergroep presenteerde de Noorse steun aan Oekraïne als aanleiding voor de aanval. Daarmee plaatste Server Killers de cyberactie in het verlengde van de Russische oorlog tegen Oekraïne, zonder dat daarmee zelfstandig is vastgesteld dat de Russische staat de aanval heeft uitgevoerd.
Digitale overheidsdiensten als doelwit
Een denial-of-service-aanval kan ervoor zorgen dat websites en online diensten voor gebruikers moeilijk of niet bereikbaar zijn. In dit geval lag de nadruk op de digitale dienstverlening van de Noorse overheid. Digdir beheert en ondersteunt digitale voorzieningen die burgers gebruiken om met overheidsinstanties te communiceren.
De aanval duurde volgens de meldingen van 24 tot en met 26 augustus. Digdir beschreef de omvang als uitzonderlijk groot binnen de Noorse digitale overheidsdiensten. Over blijvende schade aan de infrastructuur, verlies van gegevens of een langdurige uitval van publieke diensten bevat de beschikbare informatie geen melding.
Server Killers is een hackergroep die zich profileert als pro-Russisch. Zulke groepen gebruiken regelmatig openbare berichten om verantwoordelijkheid voor cyberaanvallen op te eisen en om een politieke aanleiding te noemen. Een claim op Telegram is op zichzelf geen onafhankelijk bewijs voor alle details van een aanval. In dit geval is de verantwoordelijkheid van de groep in de berichtgeving als claim weergegeven.
Reactie op Noorse steun
De timing van de aanval valt samen met de aankondiging van nieuwe Noorse steun aan Oekraïne. Støre maakte tijdens zijn bezoek aan Kyiv bekend dat Noorwegen ook in 2027 een groot bedrag voor Oekraïne wil uittrekken. Het land heeft daarmee voor het derde opeenvolgende jaar financiële steun van 85 miljard Noorse kronen aangekondigd.
De aanval veranderde het Noorse besluit over de samenwerking met Oekraïne niet. De beschikbare informatie vermeldt geen aanpassing van de financiële steun of van de veiligheids- en defensiesamenwerking als gevolg van de cyberactie.
Voor Europese overheden vormt de aanval een voorbeeld van de manier waarop publieke digitale diensten als doelwit kunnen worden gekozen vanwege het buitenlandse beleid van een land. De Noorse diensten bleven tijdens de massale verkeersbelasting functioneren, maar Digdir kwalificeerde de aanval wel als de grootste die de digitale dienstverlening van Noorwegen tot dusver heeft getroffen.
De Noorse autoriteiten hebben de aanval onderzocht binnen de bestaande digitale en nationale veiligheidsstructuren. Publiek beschikbare informatie over een definitieve technische toeschrijving aan een specifieke opdrachtgever of over eventuele juridische vervolgstappen is op het moment van de berichtgeving niet bekend.
