De Russische Federale Belastingdienst heeft in de eerste helft van 2026 het aantal controles bij grote bedrijven verdubbeld. In totaal werden 60 ondernemingen met een jaaromzet van meer dan 35 miljard roebel aan een controle op locatie onderworpen. De aanvullende aanslagen, inclusief belastingen, rente en boetes, liepen op tot 16,3 miljard roebel.
Dat bedrag is bijna drie keer zo hoog als in dezelfde periode van 2025, toen de belastinginspecteurs 5,8 miljard roebel extra in rekening brachten. Russische media meldden de cijfers op 10 september 2026. De sterk toegenomen activiteit wordt door deskundigen in verband gebracht met de zoektocht van de overheid naar extra inkomsten voor de begroting.
De druk op de overheidsfinanciën neemt ondertussen toe. Ramingen wijzen op een tekort op de federale begroting van ongeveer 7 biljoen roebel over heel 2026. De Russische centrale bank houdt rekening met een tekort van meer dan 8 biljoen roebel. Ook regionale overheden zouden volgens de genoemde schattingen met een tekort van ongeveer 2 biljoen roebel kunnen eindigen.
Grotere aanslagen
Extra belastingaanslagen ontstaan wanneer inspecteurs vaststellen dat bedrijven belastingen niet of niet volledig hebben betaald. Dat kan komen door fouten in aangiften, het te laag opgeven van inkomsten, het onrechtmatig opsplitsen van bedrijfsactiviteiten of het verkeerd toepassen van belastingvoordelen en bijzondere regelingen. Daarnaast wordt rente berekend voor iedere dag dat een betaling te laat is.
Bedrijven vechten volgens Aleksej Matjoesjin, plaatsvervangend hoofd van de analysetak van juridisch adviesbureau Tsjistaja Sreda, doorgaans aanslagen aan ter waarde van 10 miljoen tot 100 miljoen roebel. Bij de grootste ondernemingen lopen de bedragen echter steeds vaker op tot honderden miljoenen of zelfs miljarden roebels. Een naheffing van 50 miljoen roebel was enkele jaren geleden nog uitzonderlijk genoeg om regionaal nieuws te worden; voor grote bedrijven zijn claims van 500 miljoen inmiddels geen zeldzaamheid meer.
De boete bedraagt meestal 20 procent van het niet-betaalde bedrag. Als de belastingdienst opzet weet aan te tonen, kan dat percentage oplopen tot 40 procent. In Moskou steeg het gemiddelde bedrag dat per controle op locatie werd geëist in een jaar tijd met bijna 60 procent. In het eerste kwartaal van 2026 kwam dat uit op 220 miljoen roebel per controle. In afzonderlijke gevallen waren de vorderingen hoger dan 1 miljard roebel.
De omvang van de opgelegde bedragen werd onder meer beschreven door BCS Express en Izvestia.
Weinig ruimte voor beroep
Voor ondernemingen is het moeilijk om de aanslagen met succes aan te vechten. Uit gerechtelijke statistieken blijkt dat ongeveer 85 procent van de zaken in het voordeel van de Federale Belastingdienst eindigt. Volledige vernietiging van een naheffing lukt volgens die cijfers slechts in 5 procent van de gevallen.
Die verhouding vergroot de financiële gevolgen van een controle. Een bedrijf dat een aanslag betwist, moet rekening houden met een beperkte kans op volledige kwijtschelding, terwijl rente en eventuele boetes blijven drukken op de beschikbare middelen. Vooral voor ondernemingen met hoge vaste kosten kan een onverwachte betaling de ruimte voor investeringen en uitbreiding verkleinen.
In de analyse van de ontwikkeling wordt de intensivering van de belastingcontroles rechtstreeks gekoppeld aan het oplopende begrotingstekort en aan de hoge overheidsuitgaven voor de oorlog tegen Oekraïne. Daarbij wordt gesteld dat traditionele inkomstenbronnen en de verhoging van basistarieven vanaf januari 2026 onvoldoende zouden zijn om de uitgaven te dekken. De extra opbrengsten uit controles worden in die lezing een middel om snel geld naar de begroting te halen.
Gevolgen voor bedrijven
De beoordeling waarschuwt dat de 16,3 miljard roebel aan naheffingen, rente en boetes middelen uit de kas van de grootste ondernemingen haalt. Geld dat anders beschikbaar zou zijn voor investeringen, de aankoop van technische apparatuur of uitbreiding van productiecapaciteit, moet dan worden gebruikt om aan fiscale verplichtingen te voldoen. Op langere termijn kan dat de modernisering van delen van de industrie afremmen.
Grote ondernemingen kunnen proberen die kosten in hun verkoopprijzen door te berekenen. Dat zou de prijzen voor consumenten verhogen en de inflatie verder aanjagen. Tegelijkertijd is het volgens de aangehaalde beoordeling niet altijd mogelijk om hogere kosten volledig door te berekenen, zeker niet wanneer de vraag afneemt en krediet door een zeer hoge beleidsrente nauwelijks toegankelijk is.
Bedrijven krijgen daardoor te maken met stijgende uitgaven voor grondstoffen, onderdelen, logistiek en belastingen, terwijl hun toegang tot werkkapitaal beperkt blijft. Een aanslag van honderden miljoenen roebels kan dan leiden tot een acuut liquiditeitstekort. In het zwaarste scenario komen betalingen aan banken, werknemers en leveranciers onder druk te staan.
De combinatie van grotere controles, hoge naheffingen en beperkte beroepsmogelijkheden vergroot volgens de beoordeling ook de onzekerheid over bedrijfsbeslissingen. Ondernemingen met een jaaromzet boven 35 miljard roebel behoren daardoor tot de belangrijkste doelen van de fiscale handhaving, terwijl de Russische overheid tegelijk probeert de begrotingstekorten binnen de perken te houden.
