Russen die bij de verkiezingen voor de Staatsdoema gebruikmaakten van elektronisch stemmen, kregen volgens Russische media al de volgende dag meldingen over hun inschrijving in het militaire registratiesysteem. De berichten wijzen mogelijk op een directe koppeling tussen de digitale verkiezingsdatabank en de registers van militaire registratie.
De meldingen kwamen kort na afloop van het online stemmen binnen bij inwoners van Moskou. In sommige gevallen zouden ook elektronische oproepen zijn geplaatst in persoonlijke overheidsaccounts. Daarmee veranderde een digitale verkiezingsdienst die door de Russische autoriteiten als gemakkelijk en modern wordt gepresenteerd, volgens waarnemers in een instrument om gegevens van dienstplichtige en mobiliseerbare burgers te verzamelen.
De eerste gevallen werden op 20 september gemeld, een dag voordat de berichten in bredere kring aandacht kregen. De blogger Anastasiya Kashevarova schreef dat een vriendin na elektronisch stemmen in het militaire register was opgenomen. Ook de publicaties Meduza en Agentstvo berichtten over meldingen die na deelname aan de onlineverkiezingen zouden zijn verstuurd.
Daarnaast publiceerde iStories gevallen waarin kiezers kort na het stemmen een bericht kregen over hun inschrijving in het militaire register. De precieze technische oorzaak van de meldingen is niet onafhankelijk vastgesteld, maar het tijdstip voedde de zorgen over een automatische uitwisseling van persoonsgegevens tussen verkiezings- en militaire systemen.
Miljoenen stemmen digitaal
De omvang van het elektronische stemmen maakt de kwestie politiek en organisatorisch relevant. Volgens het Russische platform voor elektronisch stemmen en het maatschappelijke hoofdkwartier van Moskou brachten bijna zes miljoen Russen hun stem digitaal uit. Onder de kiezers die voor de onlineoptie kozen, bedroeg de opkomst 82 procent.
In Moskou werd het grootste aantal elektronische stemmen geregistreerd. Ongeveer 2,5 miljoen van de 2,8 miljoen inwoners die daar aan de verkiezingen deelnamen, zouden digitaal hebben gestemd. Die aantallen bieden de overheid technisch de mogelijkheid om grote hoeveelheden kiezersgegevens te vergelijken met informatie in militaire registers.
Waarnemers vrezen daarom dat de gemelde gevallen geen op zichzelf staande incidenten blijven. Als de gegevens van onlinekiezers systematisch worden gekoppeld aan de registers van militaire registratie, kunnen in korte tijd meer meldingen over inschrijving en elektronische oproepen worden verstuurd. De waarnemers benadrukken dat dergelijke berichten de maatschappelijke spanning vergroten, juist omdat ze samenvallen met het uitoefenen van het stemrecht.
Oproepen via overheidsaccounts
De partij Jabloko meldde eerder dat twee waarnemers van kandidaat Sergej Mitrochin voor de Staatsdoema elektronische oproepen hadden ontvangen in hun persoonlijke accounts op het overheidsportaal. Die meldingen verschenen volgens de partij op een moment waarop de betrokkenen hun werkzaamheden als waarnemer uitvoerden. De gevallen versterkten de indruk dat militaire registratie steeds nauwer verweven raakt met digitale overheidsdiensten.
De Russische autoriteiten hebben volgens de aangeleverde berichtgeving geen nieuwe mobilisatie aangekondigd. Tegelijkertijd maken het register van militaire registratie en het register van oproepen het mogelijk om de militaire status van burgers digitaal te controleren, zonder dat zij eerst persoonlijk bij een militair commissariaat hoeven te verschijnen.
Volgens de beschreven werking kunnen gegevens over een oproep bovendien aan andere overheidsregisters worden doorgegeven. Het gaat daarbij niet alleen om de oproep zelf, maar ook om mogelijke beperkingen die aan de registratie zijn verbonden. Daardoor kan een digitale registratie gevolgen hebben voor het dagelijks leven voordat een burger zich daadwerkelijk bij een militair commissariaat heeft gemeld.
Beperkingen vóór verschijning
Een oproep die in het officiële register wordt geplaatst, kan volgens de beschreven regels al leiden tot een verbod om Rusland te verlaten. Ook kunnen beperkingen worden opgelegd voor het besturen van een auto, het registreren van voertuigen en onroerend goed, het verkrijgen van kredieten en het uitvoeren van zakelijke activiteiten. Het niet verschijnen bij het militaire commissariaat kan daarnaast een administratieve boete tot gevolg hebben.
De opvallendste verandering is volgens de waarnemers dat een beperking kan ingaan voordat is vastgesteld dat iemand zich aan een oproep heeft onttrokken. De digitale registratie zelf kan dan voldoende zijn om een grensoverschrijdende reis te blokkeren. De staat hoeft daardoor niet eerst fysiek vast te stellen dat iemand niet is verschenen en kan een beperking opleggen op basis van informatie die al in een register is opgenomen.
Sinds maart 2026 zijn volgens de beschreven meldingen vergelijkbare maatregelen vastgesteld in Moskou, de regio Kaliningrad, de Oeral en Siberië. Deze gevallen worden door de opstellers gezien als aanwijzingen dat digitale controle niet langer alleen in afzonderlijke proeven wordt toegepast, maar op grotere schaal wordt ingezet.
De meldingen na het elektronisch stemmen laten daarmee zien hoe dicht verkiezingsinfrastructuur en militaire registratie bij elkaar kunnen komen. Of alle berichten het gevolg zijn van een geautomatiseerde koppeling, is niet vastgesteld. Wel staat vast dat burgers in meerdere gevallen kort na hun online deelname meldingen over militaire registratie of elektronische oproepen onder ogen kregen.
