Het Hongaarse propagandacentrum Megafon raakt na de nederlaag van Viktor Orbáns partij Fidesz bij de laatste parlementsverkiezingen financieel in de problemen. Dat volgt op jaren waarin bedrijven uit de kring van oligarch Lőrinc Mészáros volgens een onderzoek van Direkt36 miljarden forint doorsluisden naar Megafon en organisaties die ermee verbonden zijn.
De betalingen verbinden twee werelden die formeel van elkaar gescheiden kunnen lijken: ondernemingen die groot werden met staats- en Europese opdrachten en een netwerk dat rechtse influencers en regeringsgezinde reclamecampagnes financierde. Volgens de berichtgeving gaat het sinds 2022 om minstens 4,5 miljard forint.
Een geldstroom uit de bouwwereld
Centraal in het onderzoek staan de bouwbedrijven V-Híd Zrt. en R-Kord Kft. Beide ondernemingen worden in de reconstructie van Direkt36 in verband gebracht met Mészáros, een Hongaarse zakenman die bekendstaat als een persoonlijke vertrouweling van Orbán. De bedrijven groeiden uit tot belangrijke uitvoerders van grote bouwprojecten die door de Hongaarse staat en de Europese Unie werden gefinancierd.
Vanaf 2022 zouden V-Híd en R-Kord samen minstens 4,5 miljard forint hebben overgemaakt aan Megafon en aan gelieerde structuren. Telex publiceerde het onderzoek van Direkt36 op 5 oktober 2026.
De bedragen zijn niet alleen van belang vanwege hun omvang. Ze wijzen ook op een financiële keten waarin ondernemingen met grote publieke opdrachten geld beschikbaar stelden voor een politieke communicatie-infrastructuur die de machtskring rond Fidesz ondersteunde. Dat maakt de vraag relevant wie de politieke invloed financierde en hoe dicht commerciële belangen, overheidsopdrachten en partijpolitieke communicatie bij elkaar kwamen te liggen.
De beschreven betalingen bewijzen op zichzelf niet dat er wetten zijn overtreden. Evenmin volgt daaruit automatisch dat het geld rechtstreeks uit publieke middelen afkomstig was. Wel maakt de combinatie van de bedrijfsrelaties, de herkomst van de economische macht en de bestemming van de betalingen het moeilijk om de transacties uitsluitend als gewone reclame-uitgaven te beschouwen.
Megafon bouwde een netwerk buiten de partij om
Megafon fungeerde niet alleen als een advertentiekanaal. Het centrum ondersteunde een netwerk van rechtse online-influencers en hielp grote campagnes op sociale media financieren. Daardoor konden regeringsgezinde boodschappen via verschillende gezichten en kanalen tegelijk worden verspreid.
Die werkwijze gaf de politieke communicatie van Fidesz extra bereik buiten de formele partijorganisatie. Gesponsorde berichten, betaalde advertenties en gecoördineerde publicaties konden zich voordoen als afzonderlijke uitingen van online persoonlijkheden, terwijl ze deel uitmaakten van een bredere infrastructuur voor politieke beïnvloeding.
Juist daarom gaat de kwestie verder dan de vraag of twee bedrijven geld aan een mediaorganisatie hebben gegeven. De kern is het vervagende onderscheid tussen bedrijfsreclame, politieke financiering en indirecte steun aan een regeringspartij. Wanneer ondernemingen die nauw verbonden zijn met publieke contracten zulke bedragen overmaken aan een politiek actief platform, ontstaat een afhankelijkheidsrelatie die om transparantie vraagt.
De beschikbare informatie laat niet zien dat alle activiteiten van Megafon met staatsgeld werden betaald. Ook is daarmee niet vastgesteld dat iedere betrokken onderneming of iedere betaling onrechtmatig was. De betekenis ligt in het patroon dat de onderzoekers beschrijven: economische bedrijven uit de omgeving van de regeringsmacht ondersteunden een netwerk dat diezelfde politieke omgeving hielp haar boodschap te verspreiden.
Een machtswisseling legt de afhankelijkheid bloot
Na de verkiezingsnederlaag van Fidesz kampt Megafon volgens de berichtgeving met geldgebrek en een crisis. Dat maakt zichtbaar hoe kwetsbaar een politiek communicatienetwerk kan zijn wanneer zijn belangrijkste geldschieters verbonden zijn met één machtscentrum.
Een mediaplatform met veel uiteenlopende commerciële inkomsten kan zich doorgaans aanpassen aan een regeringswissel. Een organisatie die voor een groot deel leunt op ondernemingen uit de economische kring van de voormalige machthebbers, krijgt met een ander probleem te maken. Als de politieke invloed van die kring afneemt, kunnen ook de relaties en voordelen die de financiering mogelijk maakten onder druk komen te staan.
De financiële problemen van Megafon bewijzen niet dat het centrum uitsluitend dankzij staatsmiddelen kon bestaan en betekenen evenmin dat het netwerk is verdwenen. Ze laten wel zien hoe snel de slagkracht van een politiek communicatiesysteem kan afnemen wanneer de omgeving waarin de financiers succesvol waren, verandert.
Wie betaalt de volgende campagne?
Voor Megafon is de directe uitdaging om nieuwe private financiers te vinden en zijn netwerk van influencers en reclamecampagnes in stand te houden. Zonder de steun van bedrijven die nauw verbonden zijn met de vroegere machtskring zal het centrum mogelijk zijn financieringsmodel moeten aanpassen.
Voor Hongarije ligt de bredere vraag bij de controle op de grens tussen publieke opdrachten en politieke invloed. Als bedrijven die profiteren van grote staats- en Europese projecten vervolgens geld inzetten voor partijvriendelijke communicatie, is niet alleen het bedrag van belang, maar ook de openheid over de bestemming ervan. De crisis bij Megafon maakt duidelijk hoe afhankelijk digitale politieke macht kan zijn van de economische relaties achter de schermen.
