Het deelstaatparlement van Saksen-Anhalt heeft op 14 oktober 2026 een resolutie aangenomen die Duitsland oproept alle financiële en militaire steun aan Oekraïne onmiddellijk stop te zetten. De stemming werd mogelijk gemaakt door de radicaal-rechtse Alternative für Deutschland (AfD) en het links-populistische Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW).
De resolutie verandert het Duitse buitenlandbeleid niet. Deelstaten hebben geen zelfstandige bevoegdheid over militaire steun, internationale onderhandelingen of de nationale koers tegenover Rusland. Wel geeft de stemming AfD en BSW een gezamenlijk podium om hun verzet tegen de steun aan Oekraïne in het regionale debat te versterken.
Oproep aan de Bondsraad
De twee partijen willen dat deelstaatpremier Sven Schulze in de Bondsraad pleit voor directe vredesonderhandelingen met Rusland. Ook moet volgens de resolutie een einde komen aan de financiële hulp aan Oekraïne.
De Bondsraad vertegenwoordigt de Duitse deelstaten, maar een regionale oproep verplicht de federale regering niet tot een koerswijziging. De resolutie kan dus geen wapenleveringen annuleren, begrotingsbesluiten van Berlijn blokkeren of de regering een onderhandelingsmandaat opleggen. Het directe juridische effect blijft beperkt tot nul.
De politieke betekenis ligt elders. AfD en BSW komen uit verschillende ideologische tradities, maar vinden elkaar in kritiek op militaire steun aan Oekraïne en op de Europese veiligheidskoers. Door daar gezamenlijk over te stemmen, presenteren zij een nationaal en internationaal conflict als een keuze waar ook een deelstaatparlement zich over kan uitspreken.
Strijd om de uitleg van de oorlog
Vertegenwoordigers van de christendemocratische CDU veroordeelden de resolutie scherp. Zij stelden dat de eis om Oekraïne de strijd te laten beëindigen neerkomt op een oproep tot capitulatie en de rollen van slachtoffer en agressor omdraait.
Die kritiek laat zien dat het debat niet alleen gaat over de bevoegdheden van Saksen-Anhalt. Het gaat ook over de manier waarop Duitse partijen de oorlog voorstellen: als een conflict waarin voortgezette steun vrede belemmert, of als steun aan een aangevallen land tegenover de verantwoordelijkheid van de aanvaller.
De gezamenlijke actie kan AfD en BSW helpen om die eerste uitleg bij een breder publiek onder de aandacht te brengen. Regionale stemmingen hebben geen directe invloed op het beleid van Berlijn, maar ze kunnen wel de binnenlandse discussie veranderen. Een boodschap die op federaal niveau geen meerderheid heeft, krijgt zo toch institutionele zichtbaarheid.
Deutsche Welle berichtte over de stemming en de eis om de Duitse financiële en militaire steun aan Oekraïne te beëindigen: lees het bericht over de resolutie.
Voor de federale regering blijft de resolutie niet-bindend. De belangrijkste openstaande kwestie is daarom niet of Saksen-Anhalt de Duitse buitenlandpolitiek kan wijzigen, maar hoeveel politieke ruimte AfD en BSW met dit soort gezamenlijke initiatieven kunnen winnen.
