De Duitse partij Alternative für Deutschland (AfD) heeft jarenlang persoonlijke gegevens van minstens 1.000 journalisten opgeslagen op interne partijplatforms. Daaronder stonden foto’s van perskaarten waarop ook privéadressen zichtbaar waren.
De documenten bleven volgens een onderzoek van het Duitse medium CORRECTIV beschikbaar voor partijleden. Pas nadat CORRECTIV vragen over de gegevens had gesteld, verwijderde de AfD de vertrouwelijke informatie. De zaak wordt nu meegenomen in een onderzoek van de Berlijnse toezichthouder voor gegevensbescherming.
Accreditatielijsten werden een langdurig gegevensarchief
De gegevens kwamen naar voren in interne documenten van de AfD die betrekking hadden op de voorbereiding van partijcongressen tussen 2017 en 2025. Het ging onder meer om lijsten van journalisten die voor deze bijeenkomsten waren geaccrediteerd.
Een partij moet voor een congres kunnen registreren welke media toegang krijgen. Zo’n accreditatielijst is op zichzelf een normaal administratief hulpmiddel. Het risico verandert echter wanneer een organisatie kopieën van perskaarten bewaart, daarop zichtbare woonadressen niet afschermt en de documenten jarenlang via interne systemen toegankelijk laat.
De verwijzingen naar de bestanden waren volgens CORRECTIV rechtstreeks via de website van de AfD te vinden voor partijleden. Daarmee bleven gegevens die voor een tijdelijk organisatorisch doel waren verzameld, beschikbaar voor een bredere groep en gedurende een veel langere periode dan voor de accreditatie zelf nodig lijkt.
Een woonadres is bovendien geen gewone professionele contactinformatie. In combinatie met de naam, het beroep en de aanwezigheid van een journalist bij AfD-bijeenkomsten ontstaat een gedetailleerd beeld van personen die over de partij kunnen berichten. Dat maakt de informatie gevoeliger dan een eenvoudige lijst met namen en redacties.
Risico’s voor kritische verslaggeving
Journalistenorganisaties waarschuwen dat een dergelijke opslag de persoonlijke veiligheid van mediaprofessionals kan aantasten. Wie over een privéadres beschikt, kan gemakkelijker ongewenst contact zoeken, iemand intimideren of lastigvallen. Het risico is extra gevoelig voor journalisten die kritisch over een politieke partij berichten.
De organisaties wijzen er ook op dat zulke gegevens druk kunnen zetten op media. Een partij die kan zien welke journalisten haar bijeenkomsten volgen, kan hen mogelijk indelen naar vermeende politieke nabijheid of afstand. Dat kan de drempel verhogen voor verslaggevers die hun werk onafhankelijk willen uitvoeren.
Die waarschuwingen beschrijven mogelijke gevolgen van de gegevensverwerking. Ze bewijzen niet dat alle betrokken journalisten doelgericht zijn gevolgd of dat de adressen zijn gebruikt in een concrete intimidatiecampagne. Het vastgestelde probleem is dat gevoelige informatie over een lange periode toegankelijk was en pas na vragen van CORRECTIV werd verwijderd.
Ook is niet bekend of de documenten in de tussentijd zijn gekopieerd of doorgestuurd. Het verwijderen van de oorspronkelijke bestanden beperkt nieuwe toegang, maar maakt eerder gemaakte kopieën niet automatisch ongedaan.
Toezichthouder onderzoekt de zaak
Na het verzoek om een reactie van CORRECTIV nam de Berlijnse functionaris voor gegevensbescherming de kwestie op in een controle. Die moet onder meer duidelijk maken of de opslag en toegang tot de documenten strookten met de regels voor de bescherming van persoonsgegevens.
Ook kan worden onderzocht of de toegangsbeperkingen voldoende waren en welke voorwaarden golden voor het bewaren van foto’s van perskaarten. De uitkomst van die controle moet nog blijken.
De zaak laat zien hoe een administratieve gegevensverzameling kan veranderen in een veiligheidsrisico. Informatie die aanvankelijk alleen bedoeld is om de toegang tot een partijcongres te regelen, krijgt een veel grotere reikwijdte wanneer documenten met woonadressen worden bewaard, gekoppeld aan professionele profielen en intern beschikbaar blijven.
Voor de betrokken journalisten blijft daardoor niet alleen de juridische beoordeling van belang. Ook de vraag of de adressen buiten de oorspronkelijke systemen zijn verspreid en welke bescherming zij daarna krijgen, is nog onbeantwoord.
