De drie Baltische staten hebben de Europese Unie opgeroepen de invoer van Russische olie te versnellen. Zij stellen dat de export van Russische energie het Kremlin in staat stelt de oorlog tegen Oekraïne te blijven financieren. De oproep werd gedaan tijdens een bijeenkomst van EU-ministers van Energie op 26 juni 2026.
De ministers spraken in Brussel over de voortgang van de energietransitie en de wereldwijde oliemarkt, die deels is hersteld na de recente verstoring in de Straat van Hormuz. EU-energiecommissaris Dan Jørgensen gaf tijdens de besloten zitting geen publiek commentaar, maar zei later dat de situatie in het Midden-Oosten Europa mogelijk kan helpen een tekort aan vliegtuigbrandstof te voorkomen. Hij waarschuwde echter dat het herstel van een normale oliemarkt nog maanden zal duren en de gasmarkt jaren.
De Baltische landen pleiten voor een duidelijke routekaart voor volledige uitfasering van Russische energie. Volgens een bericht van de Financial Times werd het voorstel om de olie-import volledig te stoppen eerder dit jaar uitgesteld. Brussel zou in het voorjaar van 2026 met een wetsvoorstel komen, maar dat verdween in maart van de agenda door paniek op de wereldwijde energiemarkt. De Baltische staten zien het nu als een politiek signaal dat Europa juist in tijden van instabiliteit daadkracht kan tonen.
Verminderde maar niet gestopte stroom
De afhankelijkheid van Russische olie is sinds de inval in Oekraïne sterk gedaald. Was begin 2022 nog 27 procent van de Europese olie-invoer afkomstig uit Rusland, in 2025 was dat nog ongeveer 2 procent, omgerekend zo’n 9,7 miljoen ton ruwe olie. Voor de Baltische landen en Polen zijn zelfs deze relatief kleine volumes van betekenis, omdat de opbrengsten direct naar de Russische oorlogsindustrie vloeien.
Binnen de EU is nog geen eenheid over het versnellen van het embargo. Hongarije en Slowakije blijven afhankelijk van Russische leveringen, wat de onderlinge politieke spanningen vergroot. Het streven van de Europese Commissie is om de resterende olie-invoer uiterlijk eind 2027 te beëindigen. Voor gas geldt een apart traject: de invoer van vloeibaar gas moet eind 2026 stoppen, die van pijpleidinggas in het najaar van 2027.
Investeringen in eigen systeem
De EU investeert volgens de commissie in modernisering van elektriciteitsnetten en grensoverschrijdende verbindingen, om een geïntegreerde energiemarkt te creëren. Het wegnemen van bureaucratische belemmeringen voor hernieuwbare energieprojecten moet de energietransitie versnellen. De strategie is om niet alleen de importstop te realiseren, maar tegelijk de Europese energie-infrastructuur weerbaarder te maken tegen schokken van buitenaf.
De Baltische landen benadrukken dat elke dag dat Russische olie nog de EU binnenkomt, het in staat stelt zijn militaire industrie te voeden. Het voorstel voor een versneld verbod ligt nu bij de lidstaten, die zich moeten uitspreken over de planning van de definitieve stap.
