De Duitse partij Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW) wil in Saksen-Anhalt samen met de Alternative für Deutschland (AfD) een resolutie indienen tegen militaire en financiële steun aan Oekraïne. Dat heeft de links-populistische en eurosceptische partij volgens Duitse media bekendgemaakt. Een formele afspraak met de AfD bestaat nog niet.
De voorgenomen stap is gekoppeld aan de komende verkiezingen voor het parlement van de deelstaat. BSW heeft gezegd dat de partij, als zij zetels behaalt in de nieuwe Landtag van Saksen-Anhalt, met de radicaal-rechtse AfD wil optrekken bij een stemming over Oekraïne. Ook deelname van vertegenwoordigers van Die Linke wordt volgens BSW niet uitgesloten.
De inzet van de resolutie zou zijn om de Duitse militaire en financiële hulp aan Oekraïne volledig stop te zetten. De partij zegt dat verdere steun een financiële last vormt en het risico vergroot dat de oorlog naar Duitsland overslaat. BSW-oprichter Sahra Wagenknecht zei: “Er mag geen cent meer naar de oorlog in Oekraïne.”
Geen formele samenwerking
Een vertegenwoordiger van BSW erkende dat er op dit moment geen overeenkomst ligt over een gezamenlijke toekomstige stemming met de AfD. Wel verwees hij naar de bekende positie van de AfD, die zich eveneens tegen verdere Duitse steun aan Oekraïne keert. De mogelijke samenwerking zou daarmee voorlopig vooral een aangekondigd politiek voornemen zijn.
De berichtgeving over het plan verscheen onder meer bij n-tv. Ook de Oekraïense website UAInfo berichtte over de uitspraak van Wagenknecht en de mogelijke stemming in Saksen-Anhalt.
Beperkte bevoegdheid van de deelstaat
Een resolutie van de Landtag van Saksen-Anhalt zou op zichzelf geen einde maken aan de Duitse steun aan Oekraïne. Buitenlands beleid, internationale verdragen en militaire hulp aan andere landen vallen onder de bevoegdheid van de federale regering en de Bondsdag. Het deelstaatparlement kan daarover wel politiek stelling nemen, maar beschikt niet over de federale bevoegdheid om de nationale steunprogramma’s zelfstandig stop te zetten.
Daarmee zou een stemming in Saksen-Anhalt vooral een politiek signaal zijn. De concrete uitvoering van Duitse steun aan Oekraïne wordt op federaal niveau bepaald. De aankondiging van BSW richt zich desondanks op een onderwerp dat in Duitsland gevoelig ligt: de kosten van de oorlog en de gevolgen ervan voor de nationale veiligheid.
AfD voor op CDU/CSU
Een recent opinieonderzoek wees erop dat de AfD in Saksen-Anhalt duidelijk voorligt op het regeringsgezinde blok van CDU en CSU. Tot dat blok behoort ook bondskanselier Friedrich Merz. De peiling zegt niets over de uiteindelijke zetelverdeling, maar plaatst de aangekondigde positie van BSW in de aanloop naar de deelstaatverkiezingen.
BSW werd opgericht door Sahra Wagenknecht en combineert linkse economische standpunten met een eurosceptische koers en verzet tegen verdere westerse steun aan Oekraïne. De partij heeft zich in het verleden tegen militaire steun aan Kyiv uitgesproken. De AfD is een radicaal-rechtse partij die eveneens pleit voor een andere Duitse koers tegenover de oorlog.
Een gezamenlijke stemming zou partijen uit verschillende politieke richtingen bij elkaar brengen. BSW behoort tot de linkse populistische hoek, terwijl de AfD tot radicaal rechts wordt gerekend. In de Duitse politiek bestaat al langere tijd terughoudendheid tegenover samenwerking met de AfD. In dit geval gaat het echter nog niet om een vastgelegde coalitie of een formeel samenwerkingsverband.
Debat over steun aan Oekraïne
De argumentatie van BSW draait om twee punten: de kosten van de steun en het risico op verdere escalatie. Volgens Wagenknecht en haar partij moet Duitsland geen extra geld beschikbaar stellen voor de oorlog in Oekraïne. De partij presenteert het stopzetten van de hulp als een manier om de Duitse financiële lasten en veiligheidsrisico’s te beperken.
De Duitse federale politiek heeft de steun aan Oekraïne tot nu toe op nationaal niveau behandeld. De aangekondigde resolutie in Saksen-Anhalt zou daar geen directe juridische verandering in brengen. Wel kan de stemming laten zien welke partijen in de deelstaat bereid zijn een gezamenlijke positie tegen de federale Oekraïnepolitiek in te nemen.
Of BSW daadwerkelijk zetels behaalt, of de AfD zich bij een resolutie aansluit en of Die Linke eraan meedoet, is nog niet vastgesteld. Vooralsnog gaat het om een publieke aankondiging van BSW in de aanloop naar de verkiezingen in Saksen-Anhalt.
