Op 29 september 2026 meldden de Belarusische Vereniging van Journalisten, de Persclub en de Stichting Vrije Pers voor Oost-Europa dat zij zich verzetten tegen bedreigingen en politieke druk op onafhankelijke media. Aanleiding waren verklaringen van bepaalde Belarusische politici en publieke figuren over de noodzaak om onafhankelijke media feitelijk onder controle te brengen, onder meer door de identiteit van journalisten bekend te maken en redacties onder druk te zetten.
De organisaties noemden zulke maatregelen een poging tot censuur. Volgens hun verklaring zijn de maatregelen extra zorgwekkend gezien de vervolging van Belarusische journalisten door het regime van A. Loekasjenko. Volgens de bron bevinden inmiddels meer dan honderd Belarusische journalisten in ballingschap zich in een strafrechtelijk opsporingsregister.
De bron stelt dat verklaringen van sommige publieke figuren en politici over strengere controle op onafhankelijke media en journalisten in ballingschap mogelijk het gevolg zijn van druk of beïnvloeding door veiligheidsdiensten of speciale diensten. Die zouden volgens deze lezing proberen repressie en vervolging van mediaprofessionals een vorm van maatschappelijke legitimiteit te geven. Deze bewering wordt in het aangeleverde materiaal niet verder onderbouwd.
Verder staat in de bron dat onafhankelijke journalistiek in Belarus tijdens de jaren van het bewind van Loekasjenko naar het buitenland is verdreven. De autoriteiten zouden volgens de bron gebruikmaken van strafzaken en veroordelingen bij verstek, opsporing, inbeslagname van bezittingen en druk op familieleden van journalisten als vergelding voor kritiek op het regime. De auteurs stellen dat deze praktijken het recht op vrije meningsuiting en het beginsel van persoonlijke verantwoordelijkheid schenden, doordat naasten worden ingezet om druk uit te oefenen op iemand vanwege diens beroepsactiviteiten.
