Enquête onder 77 ex-gevangenen legt zware psychische druk in Belarus bloot

Enquête onder 77 ex-gevangenen legt zware psychische druk in Belarus bloot
Enquête onder 77 ex-gevangenen legt zware psychische druk in Belarus bloot

Bijna alle 77 voormalige politieke gevangenen die voor een enquête zijn bevraagd, zeggen in Belarus psychisch geweld te hebben meegemaakt. Volgens hun verklaringen gingen bedreigingen en isolatie vaak samen met fysiek geweld, slaaptekort en het onthouden van medische hulp.

Belsat berichtte op 18 oktober 2026 over de enquête. De cijfers zijn gebaseerd op verklaringen van ex-gevangenen en vormen geen onafhankelijk onderzoek naar alle gevangenissen in het land. Ze maken wel duidelijk hoe ingrijpend de beschreven ervaringen waren: 98,6 procent meldde psychisch geweld, 88,3 procent lichamelijk geweld en 30,1 procent zei tijdens de detentie aan zelfmoord te hebben gedacht.

Een opeenstapeling van dwangmiddelen

De voormalige gevangenen beschreven volgens Belsat onder meer mishandeling, het gebruik van stroomstootwapens en het opjagen van honden. Ook vertelden zij dat ze gedwongen werden zich voor videocamera’s uit te kleden. Sommigen zeiden dat hun medische hulp werd geweigerd of niet beschikbaar was wanneer die nodig was.

De gemelde druk bleef niet beperkt tot afzonderlijke incidenten. De verklaringen noemen ook gedwongen arbeid, slaaptekort en voortdurende dreiging met nieuwe straffen. Meer dan de helft van de ondervraagden zou in strafcellen voor eenzame opsluiting hebben gezeten. Daardoor werden gevangenen niet alleen fysiek van anderen afgesneden, maar raakten zij volgens hun verklaringen ook afhankelijker van de gevangenisadministratie.

Juist de combinatie van maatregelen lijkt de psychische belasting te hebben versterkt. Een vernedering, bedreiging of fysieke mishandeling stond niet op zichzelf, maar kon worden gevolgd door afzondering, nieuwe disciplinaire maatregelen of het verlies van toegang tot hulp. Voor iemand die al onder voortdurende controle staat, kan die opeenstapeling het gevoel van machteloosheid vergroten.

Bijna een derde meldde zelfmoordgedachten

Psychisch geweld werd door vrijwel alle deelnemers genoemd. Zij spraken over constante intimidatie, vernederingen en bedreigingen vanuit de gevangenisleiding. Langdurige eenzaamheid maakte het volgens de verklaringen moeilijker om steun te vinden of de eigen situatie in perspectief te plaatsen.

Het percentage deelnemers dat aan zelfmoord dacht, is daarom een van de zwaarste uitkomsten van de enquête. Bijna één op de drie voormalige politieke gevangenen meldde zulke gedachten. In de beschreven gevallen waren er ook mensen die zichzelf verwondden of een zelfmoordpoging deden in een poging een einde te maken aan wat zij als aanhoudend geweld ervoeren.

De enquête zegt niet hoeveel mensen in alle Belarussische gevangenissen met vergelijkbare omstandigheden te maken hebben. Evenmin kan op basis van deze 77 verklaringen worden vastgesteld hoe vaak elk afzonderlijk incident voorkomt. Wel tonen de antwoorden een terugkerend verband tussen lichamelijke mishandeling, psychologische druk, isolatie en het ontbreken van medische zorg.

De gevolgen kunnen bovendien na vrijlating blijven doorwerken. Wie tijdens de detentie langdurig werd bedreigd, geïsoleerd of van zorg verstoken bleef, kan daarna medische en psychologische ondersteuning nodig hebben. Welke hulp voormalige politieke gevangenen daadwerkelijk kunnen krijgen, blijft daarmee een belangrijke openstaande vraag.

Sarina Wiegman applauds on the touchline during a football match.
Vorig artikel

Sarina Wiegman verlengt contract bij de FA tot minstens 2029

Een reiziger wacht bij een bushalte terwijl een bus op het station staat.
Volgend artikel

Werknemers in het streekvervoer staken donderdag opnieuw

Voeg een reactie toe

Your email address will not be published.

Mis het niet

Nederlandse paraglider crasht in hoogspanningslijn in Oostenrijk

Nederlandse paraglider crasht in hoogspanningslijn in Oostenrijk

Nederlandse tandemparaglider betrokken bij ernstig voorval in Oostenrijk Een Nederlandse