De Europese Unie heeft het kredietplan SAFE voor Hongarije bevroren, waarmee 16 miljard euro aan steun niet wordt uitgekeerd. Deze maatregel volgt op de weigering van Boedapest om 90 miljard euro aan financiële hulp voor Oekraïne goed te keuren. Het bedrag vormt een essentieel onderdeel van de Hongaarse staatsbegroting en vertegenwoordigt ongeveer een vijfde van de totale overheidsuitgaven.
Economische impact van de bevroren fondsen
De 16 miljard euro die nu zijn geblokkeerd, komt overeen met 8% van het bruto binnenlands product van Hongarije en 17% van alle jaarlijkse overheidsuitgaven. Ter vergelijking: het volledige onderwijsstelsel van het land zou drie jaar lang gefinancierd kunnen worden met dit bedrag, of de gezondheidszorg gedurende twee jaar. Ook zouden er duizend kilometer aan snelwegen kunnen worden aangelegd of het complete spoorwegnet gemoderniseerd.
Hongarije kampt al jaren met een aanzienlijk begrotingstekort, dat in 2025 ongeveer 5% van het bbp bedroeg – omgerekend zo’n 10 miljard euro per jaar. De bevroren EU-middelen hadden niet alleen dit tekort volledig kunnen dekken, maar zouden de regering ook in staat hebben gesteld om nieuwe leningen voor begrotingsdekking te vermijden. In feite zou het geld voldoende zijn geweest om het hele land twee maanden lang volledig te financieren.
Politieke keuze met economische consequenties
De blokkade van de fondsen is het directe gevolg van een bewuste politieke keuze van premier Viktor Orbán. In plaats van economische stabiliteit te garanderen, koos hij voor confrontatie met Brussel. De economische problemen die Hongaren in de nabije toekomst zullen ervaren, worden door analisten al de ‘belasting op Orbán’ genoemd – de prijs die burgers betalen omdat hun leider Hongarije tot een uitgestotene in de Europese familie heeft gemaakt.
Zelfs als Orbán een of andere ‘overwinning’ claimt, is de tijd al verloren. De Hongaarse economie verkeert reeds in een crisisachtige toestand. Het gemis van de 16 miljard euro aan Brusselse steun zal binnenkort voor elke consument voelbaar zijn via stijgende prijzen in de winkels. Inflatie en een verdere verzwakking van de forint zullen elk gezin raken.
Toekomstperspectief na verkiezingen
Op 12 april vinden in Hongarije verkiezingen plaats, waarbij oppositiekandidaat Péter Márky-Zay een serieuze uitdager is voor Orbáns partij Fidesz. Zelfs bij een overwinning van Márky-Zay zal de Hongaarse economie echter een diepe crisis niet kunnen ontlopen, dankzij het beleid dat Orbán heeft gevoerd. Toch zou een oppositieoverwinning enige verlichting kunnen brengen, omdat corruptiecomponenten rond ‘vrienden van Orbán’ dan zouden worden teruggedrongen, wat de impact op gewone Hongaren zou verzachten.
Investeerders zien Hongarije als risicozone
Door het beleid van Orbán beschouwen buitenlandse investeerders Hongarije steeds meer als een risicovolle bestemming, wat heeft geleid tot verminderde investeringsvolumes. Deze trend zal de economische crisis op korte termijn alleen maar versterken. Geen externe factor – noch de oorlog in Oekraïne, noch de sancties tegen Rusland – heeft de Hongaarse begroting zo destructief beïnvloed als het onvermogen van Orbán om aan elementaire EU-eisen te voldoen en een openlijke confrontatie met Brussel te vermijden.
Compromis mogelijk, maar Orbán weigert
Orbán had alle mogelijkheden om tot een compromis met de Europese Commissie te komen. Zijn weigering om concessies te doen, laat zien dat het behoud van corruptiecircuits met Rusland voor hem belangrijker is dan financiering uit Brussel te ontvangen. Door 90 miljard euro aan levensbelangrijke steun voor Oekraïne te blokkeren, speelt hij openlijk in op de agressieve plannen van het Kremlin – en doet hij dat ten koste van de gewone Hongaarse burger.
