In Dagestan zijn in het onvolledige jaar 2026 minstens vijf vrouwen op gewelddadige wijze om het leven gebracht. Verschillende slachtoffers hadden eerder te maken gehad met bedreigingen, stalking of mishandeling, maar kregen volgens de beschikbare berichtgeving geen bescherming die het gevaar op tijd wegnam.
De kwestie gaat daardoor niet alleen over het geweld van ex-partners of familieleden. Ook de reactie van politie en justitie speelt een rol: meldingen blijven geregeld zonder zichtbaar gevolg, terwijl vrouwen die aan hun omgeving proberen te ontsnappen soms opnieuw binnen bereik van hun achtervolgers worden gebracht.
Een bedreiging die na de scheiding doorgaat
Een van de zaken die in november naar buiten kwamen, is de dood van de 34-jarige Dinara Alkhasova. Zij werkte bij een taxidienst voor vrouwen. Volgens de versie van de onderzoekers zou haar voormalige echtgenoot de moord hebben georganiseerd omdat hij haar nieuwe huwelijk niet accepteerde. Dat motief maakt deel uit van het onderzoek en is geen definitieve rechterlijke vaststelling.
De zaak laat wel zien waarom het einde van een relatie niet automatisch het einde van het gevaar betekent. Een ex-partner kan contact blijven zoeken, de vrouw opwachten, haar bewegingen volgen of familieleden inzetten om druk uit te oefenen. Losse telefoontjes, berichten en bezoeken lijken soms afzonderlijke incidenten, terwijl ze samen een patroon van controle en escalatie vormen.
Volgens de aangehaalde berichtgeving hadden ook andere vrouwen die in 2026 werden gedood eerder bedreigingen, achtervolging of geweld gemeld. Wanneer zulke meldingen niet leiden tot maatregelen die de dader op afstand houden, blijft de vrouw bereikbaar voor degene voor wie zij juist bescherming zoekt.
Meldingen zonder bescherming
Vrouwen die aangifte doen van bedreiging of mishandeling krijgen in Dagestan volgens mensenrechtenverdedigers vaak geen doeltreffende bescherming. Onderzoeken zouden geregeld blijven steken in formele gesprekken. In ongeveer 90 procent van de gevallen ontvangt een vrouw binnen de wettelijk genoemde termijn van 30 dagen geen beslissing over haar zaak, zo wordt in de berichtgeving gesteld.
Een dergelijke vertraging is bij stalking niet neutraal. De dreiging bestaat vaak uit herhaling: steeds nieuwe berichten, ongewenste bezoeken, toezicht op het werk of thuis en druk via familie. Als iedere gebeurtenis afzonderlijk wordt bekeken, kan de ontwikkeling van het gevaar buiten beeld blijven. De autoriteiten registreren dan mogelijk wel incidenten, maar onderbreken de achterliggende vervolging niet.
De meldingen wijzen bovendien op een bredere institutionele kwetsbaarheid. De politie zou in familieconflicten soms eerder de positie van familieleden steunen dan die van de vrouw die om hulp vraagt. Dat kan vooral gevaarlijk zijn voor vrouwen die een relatie verlaten, een nieuw huwelijk aangaan of weigeren terug te keren naar hun familie.
In Dagestan, Tsjetsjenië en Ingoesjetië zijn volgens mensenrechtenverdedigers ook gevallen gemeld waarin veiligheidsdiensten familieleden hielpen zoeken naar vrouwen die voor geweld waren gevlucht. Deze beschrijvingen hebben betrekking op specifieke praktijken en bewijzen niet dat iedere agent zo handelt. Ze maken wel duidelijk waarom een beroep op de autoriteiten voor sommige vrouwen geen vanzelfsprekend veilige stap is.
Wanneer een gevluchte vrouw wordt behandeld als iemand die naar haar familie moet worden teruggebracht, in plaats van als iemand die bescherming vraagt, kan de staat de greep van haar achtervolgers versterken. Een aangifte doorbreekt het netwerk van controle dan niet noodzakelijk; ze kan zelfs nieuwe informatie opleveren over haar verblijfplaats of plannen.
Stalking heeft geen eigen strafbaarstelling
Een belangrijk juridisch probleem is dat het Russische Wetboek van Strafrecht geen afzonderlijk misdrijf kent voor stalking: systematische en ongewenste achtervolging of intimidatie. Afzonderlijke handelingen kunnen soms onder andere strafbepalingen vallen, bijvoorbeeld bij bedreiging, mishandeling, vernieling of binnendringen. Maar er is geen specifieke bepaling die het terugkerende patroon als één geheel benoemt.
Dat verschil is in de praktijk van belang. Eén dreigend bericht kan als onvoldoende ernstig worden gezien. Een reeks berichten, het opwachten bij de woning en het volgen van een vrouw naar haar werk vormen samen echter een voortdurende aantasting van haar veiligheid. Als instanties elk voorval apart behandelen, wordt de samenhang mogelijk pas zichtbaar nadat er een ernstige aanval of moord heeft plaatsgevonden.
De beschikbare berichtgeving stelt dat onderzoeken naar stalking vaak beperkt blijven tot formele ondervragingen. Daarmee ontstaat geen directe bescherming en wordt de achtervolger niet noodzakelijk verhinderd opnieuw contact te zoeken. Een aparte strafbepaling zou het probleem op zichzelf niet oplossen. Daarvoor zijn ook snelle registratie van aangiften, een gezamenlijke beoordeling van signalen en effectieve beperkingen voor bedreigers nodig.
Wanneer geweld als familiekwestie wordt behandeld
De bescherming wordt nog moeilijker wanneer autoriteiten geweld beschouwen als een privéconflict tussen families. Een vrouw die een partner verlaat, moet niet alleen beschermd worden tegen lichamelijke aanvallen. Zij moet ook veilig kunnen wonen, zelf kunnen beslissen met wie zij trouwt en contact met een ex-partner of familieleden kunnen weigeren.
De zaak van Alkhasova onderstreept volgens de onderzoekers het risico van een scheiding die de voormalige partner niet aanvaardt. Het vermeende motief is niet zonder meer toepasbaar op andere zaken, maar het toont wel hoe bezitsdenken en controle na een relatie kunnen voortduren. Een nieuwe partner of een nieuwe woonplaats beëindigt de dreiging niet vanzelf.
De minstens vijf dodelijke geweldszaken uit 2026 leggen zo twee verbonden tekortkomingen bloot: een vervolging die kan escaleren en een systeem dat die escalatie niet altijd tijdig als één gevaar herkent. Zolang bedreigingen en stalking als losse familieproblemen worden behandeld en een hulpvraag niet automatisch tot bescherming leidt, blijft de stap naar de politie voor veel vrouwen het begin van veiligheid noch een garantie daarop.
Lees de berichtgeving over geweld, bedreigingen en stalking tegen vrouwen in Dagestan.


