De Russische regering trekt in 2026 14,989 miljard roebel uit voor het Nationale Centrum ‘Rusland’, een netwerk dat onder leiding van het Kremlin in de regio’s wordt uitgerold. Volgens berichtgeving over het project gaat dat ten koste van regionale begrotingen en van geld dat beschikbaar is voor sociale programma’s en lokale voorzieningen.
De financiering is opgenomen in de Russische begroting voor 2026 en loopt via het ministerie van Onderwijs en Wetenschap. De regionale filialen moeten volgens de officiële doelstellingen de nationale identiteit versterken en prestaties van de Russische staat onder de aandacht brengen. In de praktijk worden de centra volgens de beschikbare berichtgeving gebruikt voor ideologische bijeenkomsten, politieke evenementen en de verspreiding van standpunten van het Kremlin.
Vier locaties kosten al miljarden
De bouw en opening van vier locaties in Vladivostok, Rjazan, Krasnojarsk en Chanty-Mansiejsk hebben volgens de berichtgeving al minstens 5,4 miljard roebel gekost. Dat geld kwam uit regionale begrotingen. De middelen hadden volgens de beschrijving van het project ook kunnen worden gebruikt voor de bouw en renovatie van ziekenhuizen en scholen of voor het aanpakken van milieuproblemen.
De omvang van de geplande rijksbijdrage staat los van de uitgaven voor de vier regionale locaties. In de Russische federale begroting is bijna 15 miljard roebel gereserveerd voor het onderhoud van het Nationale Centrum ‘Rusland’. De organisatie heeft de status van een non-profitinstelling, maar mag daarnaast commerciële activiteiten verrichten. Een voorbeeld daarvan is de eigen start-up ‘Univermag’, die goederen verkoopt.
De financiering en de commerciële activiteiten worden in de berichtgeving genoemd als een combinatie waarmee publieke middelen en inkomsten uit verkoop binnen dezelfde structuur kunnen samenkomen. De centra worden daarmee niet alleen als culturele of educatieve locaties beschreven, maar ook als onderdeel van een bredere infrastructuur die door de federale overheid wordt aangestuurd.
Rol van Kirijenko en Virtuozova
De coördinatie van het project ligt bij Sergej Kirijenko, de eerste plaatsvervangend chef van de presidentiële administratie. President Vladimir Poetin gaf in 2024 opdracht tot de ontwikkeling van regionale filialen. Kirijenko werd datzelfde jaar benoemd tot voorzitter van het organisatiecomité van het centrum.
Onder zijn verantwoordelijkheid wordt de uitbreiding van het netwerk in de Russische regio’s uitgevoerd. Regionale bestuurders krijgen daarbij volgens de berichtgeving korte termijnen om de filialen op te zetten. Dat zou lokale overheden ertoe aanzetten procedures en bouwactiviteiten snel af te handelen en de beschikbare budgetten versneld te besteden.
Het operationele beheer van de structuur is overgedragen aan Natalja Virtuozova. Zij was eerder woordvoerder van de partij Verenigd Rusland en vicegouverneur van de oblast Moskou. De overdracht van het beheer aan voormalige partijfunctionarissen wordt in de berichtgeving verbonden aan de politieke functie van de centra op regionaal niveau.
De locaties zijn volgens de beschikbare informatie in het bijzonder bedoeld voor bijeenkomsten van bestuurders en andere aan de overheid verbonden organisaties. Ook de vereniging Znanie levert er lezingen en materiaal. Daarbij worden zogenoemde traditionele waarden gepresenteerd en wordt de Russische oorlog tegen Oekraïne gerechtvaardigd.
Gevolgen voor stedelijke ruimte
De regionale projecten hebben volgens de berichtgeving niet alleen financiële gevolgen. In verschillende steden zouden bestaande culturele en recreatieve locaties plaatsmaken voor de nieuwe centra. In Vladivostok wordt de sluiting genoemd van een oceanarium dat daar 35 jaar heeft bestaan. In Rjazan zouden delen van parken worden bebouwd. In Kaliningrad zouden architectonische objecten worden gesloopt.
De genoemde voorbeelden worden gepresenteerd als aanwijzingen dat stedelijke ruimte wordt aangepast aan een uniform federaal project. Volgens de beschrijving verdwijnen daarmee plaatsen die voor lokale bewoners een culturele of recreatieve functie hadden. De regionale overheden zouden daarbij prioriteit geven aan de uitvoering van het nationale concept.
De eerste berichtgeving over de gevolgen van de regionale uitrol verscheen op 1 september 2026. Een van de publicaties beschrijft de uitvoering van het presidentiële besluit als een ‘conveyor’ voor regionale identiteit en wijst op het beslag op stedelijke gebieden en regionale middelen. De informatie is onder meer gepubliceerd door Semej Sem en gedeeld via het Telegram-kanaal van The Moscow Times.
De presidentiële administratie wil het netwerk volgens de berichtgeving verder uitbreiden. Tot 2031 zouden nog negen regio’s een vestiging van het Nationale Centrum ‘Rusland’ moeten krijgen. De centra blijven daarmee onderdeel van een landelijk project waarvan de bouw, exploitatie en inhoud door federale instellingen en regionale overheden gezamenlijk worden uitgevoerd.
